مروری بر کتاب «انگل های انسانی»

انگل ها و بیماری های انگلی همچنان به عنوان یکی از مشکلات و معضلات بهداشتی جوامع بشری مطرح هستند. تغییرات آب و هوایی، گستردگی و سهولت روابط بین جوامع انسانی باعث افزایش روزافزون این دسته از بیماری ها شده است (۱). تلاش انسان ها برای غلبه بر این بیماری ها تا جایی پیش رفته است که از مدل های هوش مصنوعی برای تشخیص آزمایشگاهی و درمان بیماری ها استفاده کرده است (۲). اما این بیماری ها همچنان مشکلات بهداشتی را برای جوامع بشری و حتی حیوانات دارند. از طرفی، تغییرات بیولوژیکی محیط طبیعی اطراف انسان ها و تغییرات اکوسیستم، موجب ایجاد بیماری های نوپدید و گاه بازپدید شده است. بر این اساس، دستیابی به دانش و اطلاعاتی که بتواند به افراد کمک کند تا این بیماری ها را شناخته و راه های پیشگری از آن را بدانند، مستلزم مطالعه کتب مفید و جامع در این زمینه است. کتاب انگل های انسانی با زیر عنوان تشخیص، درمان و پیشگیری (Human Parasites: Diagnosis, Treatment, Prevention, ۲nd edition) توسط تنها نویسنده این کتابHeinz Mehlhorn  در سال ۲۰۲۳ به زبان انگلیسی به رشته تحریر درآمده است (۳). نویسنده کتاب، استاد گروه انگل شناسی دانشگاه هاین هینریش دوسلدورف آلمان می باشد. این کتاب برگرفته از ویراست هشتم نسخه آلمانی (Die Parasiten des Menschen) آن است که در سال ۲۰۱۶ چاپ شده است. براساس مشخصات کتاب شناختی، متن اصلی کتاب ۴۳۰ صفحه و صفحات ابتدایی بدون شماره ۱۷ صفحه است. کتاب توسط انتشاراتSpringer Cham  و در سال ۲۰۲۳ میلادی چاپ شده است. شابک چاپی و الکترونیک کتاب Print ISBN: ۹۷۸-۳-۰۳۱-۴۱۷۰۴-۷ E-book ISBN: ۹۷۸-۳-۰۳۱-۴۱۷۰۵-۴ قید شده است. کتاب دارای ۵ فصل است. در فصل ابتدایی به ارتباط انگل و انسان پرداخته است. سایر فصول شامل طبقه بندی، تک یاخته ها، انگل های کرمی و بندپایان است. در این کتاب هرکدام از انگل ها در ۱۱ ویژگی تعریف شده اند که شامل نام های انگل، گستره جفرافیایی آن، مرفولوژی و بیولوژی انگل، علائم بیماری، تشخیص، راه های انتقال عفونت، راه های پیشگیری، دوره کمون، علائم اولیه، علائم بالینی و در نهایت راه های درمان را ذکر کرده است. کتاب دارای ۶ تصویر سیاه و سفید و ۲۱۷ تصویر رنگی است. علاوه برآن در هر بررسی انگل، تعداد ۶۰ سوال برای کمک به سنجش دانش نظری خوانندگان طراحی شده است که می توانند آن را به صورت دیجیتال از طریق اپلیکیشن فلاش کارت های انتشارات اشپرینگر استفاده کنند. همچنین محققین می توانند به صورت رایگان به اطلاعات جانبی از طریق سایت اسپرینگر دسترسی داشته باشند. نسخه چاپی این کتاب به همراه دسترسی به اطلاعات برخط، با همکاری بیش از ۵۰ محقق از سراسر دنیا تهیه شده است. فصل اول کتاب که به «پدیده پارازیتیسم» پرداخته است، چگونگی ایجاد بیماری ها و همچنین نحوه سازگاری انگل با محیط طبیعی را شرح می دهد. علاوه بر آن، آسیب شناسی انگل، نحوه تشخیص و سازگاری انگل با محیط را بررسی می کند. فصل دوم، به طبقه بندی کلی انگل ها اشاره می کند. همچنین استقرار انگل در اندام های مختلف بدن انسان را شرح می دهد. فصل سوم تک یاخته های مهاجم را مورد بررسی قرارداده و انگل های مهمی مانند ژیاردیا، تریکوموناس ها، پلاسمودیم، لیشمانیا و .... را شرح داده و هرکدام از انگل ها را با ۱۱ ویژگی آن ها ( نام، گستره جغرافیایی و ...) مورد بررسی قرار می دهد. فصل چهارم به انگل های کرمی اشاره دارد و آن ها را در سه دسته؛ ترماتودها (کرم های برگی شکل)، سستودها (کرم های نواری شکل) و نماتودها شرح می دهد. در فصل ۵ در دو بخش جداگانه، درباره ماهیان خونخوار و خفاش های خونخوار بحث شده است. همچنین به بررسی بندپایان و انواع کنه ها، مایت و حشرات ها پرداخته و راه های کنترل آن ها را توضیح می دهد. در انتهای هر فصل منابع و نحوه دسترسی به منابع تکمیلی را نیز ذکر می نماید. در پایان با طرح سوالاتی دانش فراگیران را مورد بررسی قرار می دهد. این کتاب هرچند به بررسی تعدای زیادی از بیماری های انگلی پرداخته است اما این بررسی تعداد زیاد بیماری ها باعث شده به کلی گویی پرداخته و از ذکر جزییات هرکدام از بخش ها امتناع ورزند. به عبارت دیگر در یک نگاه کلی، این کتاب می تواند برای آحاد مردم و افرادی که نیازمند دستیابی به اطلاعات جمعی هستند، مفید فایده باشد. اما فراگیرانی مانند، دانشجویان پزشکی و پرستاران که نیازمند دانش چگونگی تشخیص، مراقبت و درمان بیماران هستند، نمی تواند پاسخگو باشد. دانشجویان علوم آزمایشگاهی نیز بایستی با دقت بیشتری با مورفولوژی انگل ها آشنا شده تا بتوانند به تشخیص افتراقی آزمایشگاهی این انگل ها پی ببرند. در مجموع این کتاب می تواند به علاقه مندان شناخت انگل های انسانی کمک کند. همچنین برای دانشجویان رشته های بیولوژی، پزشکی، داروسازی و علوم آزمایشگاهی، می تواند تا حدودی مفید باشد. علاوه برآن، برای افرادی که قصد بازدید و یا زندگی در مناطق آندمیک بیماری ها را دارند، اطلاعات اساسی و پایه درحوزه پیشگیری و کنترل ابتلاء از بیماری ها را ارائه می دهد

کلیدواژه ها:

Human Parasites ، انگل های انسانی