بررسی تاثیر مقادیر متفاوت سنگریزه‎ها و سرعت های مختلف باد بر میزان هدررفت خاک

شدت فرسایش بادی تابعی از فرسایش بادی و فرسایش پذیری سطح خاک است. جهت و سرعت باد عوامل مهمی هستند که نقش زیادی در میزان فرسایش بادی دارند و بنابراین میزان فرسایش در سطح خاک را تعیین می کنند. این ویژگی های باد در زمان و مکان های مختلف خیلی سریع تغییر می کند. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر مقادیر متفاوت سنگریزه و سرعت های مختلف باد بر شدت و میزان فرسایش بادی خاک می باشد. به این منظور ۹ سطح ژئومرلوژی شامل؛ مخروط افکنه جوان، مخروط افکنه نسبتا متکامل، مخروط افکنه تکامل یافته، معدن گچ، دشت دامنه، معدن شن و ماسه، زمین کشاورزی، پلایا، دشت آبرفتی انتخاب و از هر سطح ۳ نمونه خاک سطحی از عمق ۰ تا ۷ سانتیمتری برداشت گردید. نمونه ها در تونل باد تحت تاثیر باد با سرعت های حدآستانه و ۲ واحد بیشتر از سرعت حدآستانه و یکبار هم ۴ واحد بیشتر از سرعت حد آستانه قرار گرفتند و همچنین تیمار سنگریزه در ۳ سطح پوشش سنگریزه ای شاهد، ۱۵ و ۳۰ درصد در نظر گرفته شدند و هر یک در سه تکرار انجام گردیدند. نتایج نشان داد که با افزایش سرعت باد، شدت فرسایش افزایش می یابد و همچنین افزایش درصد پوشش سنگریزه سطحی باعث کاهش میزان شدت فرسایش بادی خواهد شد. بیشترین میزان فرسایش در سرعت باد ۵ متر بر ثانیه مربوط به خاک شاهد(فاقد سنگریزه) پلایا بود وکمترین میزان آن در سرعت ۷متر برثانیه، دشت آبرفتی می باشد. میزان هدررفت خاک از ۱/۲۰۰kg/m۲تا ۹/۲۰۰kg/m۲به ترتیب برای سطوح دشت آبرفتی و پلایا می باشد.

کلیدواژه ها:

فرسایش بادی خاک ، دستگاه تونل باد ، سنگریزه سطحی ، پوشش گیاهی