بررسی و تحلیل پیامدهای تاریخی روابط فقهای قرن هفتم با حاکمان وقت

نیازهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، اعتقادی، اقتصادی و... از نیازهای ثابت و حیاتی برای انسان است که در هر شرایطی، لازم و ضروری به شمار میرود. نکته مهم در این باب، همانا، مرجع و چگونگی برآورده شدن این نیاز است. از آن جایی که این نیازها صورتهای مختلف دارد، روشن است که مراجع برآورنده و زمینه ساز آن نیز متفاوت می گردد. دست کم دو عنصر از این مراجع دین و دولت هستند و واقعیتی تاریخی و انکار ناپذیر وجود دارد که هیچ گاه دین و دولت بواسطه جدایی و افتراق فیروزمندی بدست نیاوردند. جستار حاضر، ناظر بر بررسی و تحلیل پیامدهای ارتباط فقهای شیعه در قرن هفتم با شاهان مغول می باشد. هرچند تمامی الیه های جامعه، مانند: دولت، مردم، نهادها و گروه های اجتماعی و مدنی، نسبت به آن مسوولیت دارند و از آن جهت که موارد یاد شده از شمار نیازهای عمومی است، ناگزیر نقش و سهم عالمان شیعه، در برآوردن آن پررنگ است؛ اما در کنار آن، گروه ها، اصناف و قواعد جامعه است که نیز نقش ارزنده، مهم و تعیین کننده دارند و در جامعه اسلامی و دینی، به طور طبیعی دین و عالمان دین بمانند نهاد و عوامل قاعده جامعه، از اثرگذارترین آنها در فرایند فراهم سازی امنیت اجتماعی به شمار می روند. در این نوشتار، تلاش شده است که از همین نگاه، پیامدهای تعامل ارتباط عالمان شیعه با مغوالن در بازه زمانی مشخص، نگریسته شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل ، روابط ، فقهاء ، حاکم