مقاومت پایه های امیدبخش سیب به شته مومی [(Eriosoma lanigerum (Hausmman] در شرایط تغذیه اجباری

شته مومی [(Eriosoma lanigerum (Hausmman] یکی از آفات خسارت­زای باغات سیب است که می تواند تا ۳۰ درصد محصول را کاهش دهد و به طور مستقیم به کیفیت میوه نیز آسیب برساند. این پژوهش باهدف ارزیابی مقاومت ده پایه امید بخش سیب شامل پایه های تجاری و بومی، نسبت به شته مومی سیب در شرایط تغذیه اجباری در شرایط گلخانه با دمای ۵ ± ۲۵ درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی ۱۰ ± ۶۰ درصد و چرخه نوری ۱۴ ساعت روشنایی و ۱۰ ساعت تاریکی در سال­های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ انجام شد. در این پژوهش، شاخص های سرعت تغییرات جمعیت، سطح تعادل جمعیت و احتمال استقرار شته بر روی پایه های امید بخش سیب در طول فصل رشد به دقت بررسی شدند. نتایج نشان دادند که پایه M۹op(۳۸۷) ، به دلیل داشتن سازکارهای آنتی زنوز (جلوگیری از استقرار شته) و آنتی بیوز (کاهش بقا و باروری شته)، توانستند جمعیت شته را تا ۶۰ درصد کاهش دهند. همچنین، احتمال استقرار شته در پایه های مقاوم حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از پایه های حساس تر مانند B۹op(۸۷) بود. ویژگی های فیزیکی نظیر تراکم کرک و ضخامت پوست شاخه نیز به عنوان عوامل موثر در مقاومت پایه ها شناسایی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از پایه های مقاوم می تواند به طور موثری در مدیریت تلفیقی این آفت سیب مورد استفاده قرار گیرد و راهکاری پایدار برای کنترل شته مومی فراهم کند. یافته های این پژوهش می تواند در برنامه های به نژادی و گزینش پایه های مقاوم سیب مناسب و سازگار با شرایط متنوع اقلیمی در ایران استفاده شوند.

کلیدواژه ها:

پایه سیب ، حساسیت ، شاخص های جمعیتی ، خصوصیات شکل شناسی ، پایداری زیستی ، کنترل