بررسی نقش حرکت پایدار بر انسجام ساختارهای شهری (نمونه موردی: شهر شیراز)

حرکت پایدار به عنوان یکی از ایده های نوین شکل گرفته در زمینه شهر و حمل ونقل مطرح است و با ویژگی هایی نظیر تراکم بالا، کاربری های مختلط، حمل ونقل عمومی، پیوستگی و تداوم در اشکال اشتغال و اتصال فضاهای عمومی میسر و تقویت می گردد. برای دستیابی به حرکت پایدار و متضمن آن توسعه شهری پایدار، برقراری تعادل میان ابعاد فیزیکی-کالبدی شهر و ابعاد اجتماعی ضرورت می یابد. این پژوهش با تکیه بر شناسایی، ایده گذاری و تقویت خیابان های اصلی شکل دهنده ساختار شهر، به دنبال محدود نمودن تسلط ماشین و معرفی محورهای چندجانبه در سطح شهر است تا با بهره مندی از شیوه های گوناگون حرکت و جابجایی، تسهیل حرکت در شهر و حرکت پایدار را میسر سازد. همچنین با هدف بررسی میزان تاثیرگذاری متقابل دو عامل حرکت پایدار و ساختار شهری منسجم، و با تاکید بر پیکره بندی فضایی بعنوان عامل اولیه ایجاد حرکت و موثر بر شکل گیری الگوهای رفتاری اجتماعی، از روش چیدمان فضا و معیار همپیوندی استفاده شده است. نتایج بدست آمده از تحلیل نقشه همپیوندی شهر شیراز حاکی از پراکنش و گستردگی شهر و تعدد خیابان های با میزان همپیوندی بالا است. همپیوندترین مناطق شهر، پهنه بافت میانی با گسترش قابل توجه به سمت غرب می باشد که تمرکز خدمات شهری و تعدد شیوه های گوناگون سفر را به خود اختصاص داده است. همچنین عمده خیابان های دارای ارزش هم پیوندی بالا، خیابان های شرقی-غربی شهر می باشد که توزیع حرکتی بالا و اقتصاد حرکتی بیشتر را دربرگرفته است. این محورها در قالب فرایندی تکاملی و تحت تاثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی گوناگون در جوار تغییرات کالبدی به ویژگی چندعملکردی خود دست یافته اند و قادرند بیشترین نقش را در شکل دهی به ساختار کنونی شهر شیراز ایفا نمایند. در صورت تقویت و تاکید بر اختالط و تنوع شکل گرفته در محورهای مذکور می توان به ایجاد ساختاری منسجم، کارآمد و پایدار دست یافت.

کلیدواژه ها:

حرکت پایدار ، ساختار شهری منسجم ، ساختار شهر شیراز ، روش چیدمان فضا