مدل سازی مبتنی بر احتمال برای تحلیل کمی ریسک آتش سوزی در مناطق حفاظت شده استان گیلان

آتش سوزی یکی از آشفتگی های اصلی بوم سازگان های جنگلی است که آثار تخریبی زیادی روی پوشش گیاهی، خاک و آب داشته است. در تحقیق حاضر با استفاده از داده تاریخی آتش سوزی (۲۰۲۲-۱۹۹۲) در ۲۰ منطقه حفاظت شده (۲۵۶۴۸۸ هکتار) در استان گیلان، طبقه بندی های اندازه و تکرار آتش سوزی با استفاده از مدل های فرایند نقطه ای (PPMs)، مدل سازی های احتمال احتراق و احتمال سوختن مبتنی بر شبیه ساز FlamMap انجام شد. نتایج توزیع کلاس های اندازه آتش سوزی نشان داد که آتش سوزی های کمتر از ۱۰ هکتار به ترتیب ۴/۶۲ و ۸/۳۰ درصد از تعداد آتش سوزی ها و مساحت سوخته شده را به خود اختصاص داده اند. آتش سوزی های بین ۱۰ تا ۵۰ هکتار به ترتیب ۸/۳۲ و ۲/۴۶ درصد از تعداد آتش سوزی ها و مساحت سوخته شده را شامل شده اند. آتش سوزی های ۱۰۰-۵۰ هکتار به ترتیب ۷/۲ و ۵/۱۴ درصد از تعداد آتش سوزی ها و مساحت سوخته شده را پوشش داده اند. در نهایت، یک آتش سوزی بیش از ۱۰۰ هکتار کمتر از ۵/۰ درصد از تعداد آتش سوزی ها را شامل شده است، اما به تنهایی ۴/۸ درصد از مساحت سوخته شده را به خود اختصاص داده است. توزیع تکرار آتش سوزی در منطقه مورد مطالعه از ۰ تا ۶ متغیر است. ۴۰ درصد از مناطق حفاظت شده هیچ آتش سوزی را تجربه نکرده است. ۱۳ درصد از این مناطق ۲-۱ تکرار آتش سوزی داشته ند. هم چنین، ۴۸ درصد از این مناطق بیش از ۲ تکرار آتش سوزی داشته ند. از نظر احتمال احتراق، ۳۵ درصد از منطقه مورد مطالعه دارای مقادیر خیلی کم و کم، ۳۶ درصد دارای مقادیر متوسط، ۱۸ و ۱۱ درصد به ترتیب دارای مقادیر زیاد و خیلی زیاد بودند. از نظر احتمال سوختن، ۸۸ درصد از منطقه مورد مطالعه دارای ارزش های کم تا متوسط و ۱۲ درصد دارای مقادیر زیاد و بسیار زیاد بودند. به طور کلی، بیشترین رخداد آتش سوزی در جنوب و مرکز منطقه مورد مطالعه که پوشیده از جنگل های پهن برگ متراکم با انباشت زیاد بار ماده سوختنی آماده اشتعال در فصل آتش سوزی (از اواخر خرداد تا اسفند) است، مشاهده شد که نیازمند امکان سنجی برای توسعه گزینه های مدیریت آتش سوزی است. تحقیق حاضر بر ضرورت کاربرد نتایج مدل سازی ریسک آتش سوزی در پیش گیری و مدیریت آتش سوزی با هدف حفظ خدمات بوم شناختی حاصل از پوشش گیاهی، آب و خاک در استان گیلان و سایر مناطق با شرایط مشابه، تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

اشتعال پذیری ، مدل رفتار آتش ، مناطق حفاظت شده ، تنوع زیستی ، شبیه سازی