ارزیابی ریسک ها و رتبه بندی پروژه ها با روش سیستم استنتاج فازی و AHP در چارچوب استاندارد دانش مدیریت پروژه

مدیریت ریسک برای کاهش شکست های ناشی از ریسک های مختلفی نظیر چرخه های نامطمئن اقتصادی، تقاضای نامطمئن مشتری و حوادث طبیعی و انسانی غیرقابل پیش بینی و ... ضروری است. در این پژوهش سعی شد با شناسایی و اولویت بندی ریسک های پروژه ها بر اساس استاندارد PMBOK و رتبه بندی آن ها بر اساس تلفیق تکنیک های فازی و تحلیل سلسله مراتبی، اطلاعات کامل و جامعی از مدیریت ریسک پروژه های نفتی در اختیار مدیران و خبرگان قرار گیرد. این پژوهش در شرکت مشاوره مهندسی عمید و با همکاری ۷ نفر از مشاوران پروژه های صنعت نفت بر روی سه پروژه ی صنعت نفت (پروژه a، پروژه b و پروژه c) انجام شد. ابتدا با استفاده از مطالعات پیشین و کسب نظر از مشاوران شرکت و در چارچوب استاندارد PMBOK، ریسک های پروژه های صنعت نفت در چهار گروه ریسک های فنی، درون سازمانی، برون سازمانی و مدیریت پروژه، قرار گرفتند. سپس ریسک ها با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) فازی رتبه بندی شدند. معیارهای رتبه بندی در روش مقایسات زوجی هزینه، زمان، کیفیت و محدوده پروژه مشخص گردید. ریسک ها براساس تاثیری که بر این اهداف پروژه (هزینه، کیفیت، زمان و هزینه ی پروژه) می گذارند رتبه بندی شدند. پس از وزن دهی ریسک ها، سه پروژه ی تحقیق براساس هر کدام از ریسک های شناسایی شده مقایسه زوجی شدند و از نتیجه ی این مقایسات به عنوان ورودی استنتاج فازی استفاده شد. در نهایت میزان موفقیت هر کدام از پروژه ها بدست آمد و پروژه b، در رتبه اول، پروژه a در رتبه دوم و پروژه c در رتبه سوم قرار گرفت؛ در نتیجه پروژه b به عنوان پروژه با کمترین ریسک انتخاب شد.