بالندگی کیمیای اسلامی - ایرانی حسن بن زاهد در فضای مساعد علمی و فرهنگی هند

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 140

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JSRU-17-48_013

تاریخ نمایه سازی: 22 فروردین 1404

چکیده مقاله:

حسن بن زاهد کرمانی، کیمیاگر، در سال ۷۲۳ هجری، هم زمان با فرمانروایی ابوسعید بهادر ایلخانی در ایران، به هند مهاجرت کرد و در سایه حمایت سلطان محمد بن تغلق، آثار کیمیایی ارزشمندی را پدید آورد. در این مقاله، به منظور ارزیابی چندوچون تاثیر فضای علمی و فرهنگی هند بر اندیشه و آثار کرمانی، نخست به روش توصیفی-تحلیلی، به مقایسه کیمیاگری هندی و محتوای آثار حسن بن زاهد پرداخته شده و نشان داده می شود که وی از کیمیای هند تاثیر نپذیرفته است. ملاحظه فهرست منابع مورد استفاده وی که در قالب یک تذکره موجود است نیز همین نتیجه را تایید می کند. در ادامه، شواهدی از متن آثار حسن بن زاهد ارائه خواهد شد که نشان می دهد او صرفا از فضای مساعد فرهنگی و اجتماعی هند و به طور خاص، حمایت سلطان محمد بن تغلق بهره مند شده؛ درحالی که معلومات کیمیاگری خود را، پیش تر در ایران آموخته بوده است. به این ترتیب، حسن بن زاهد و آثار کیمیاگری او را می توان ثمره مراودات فرهنگی ایران و هند در ادوار گذشته به شمار آورد؛ حال آنکه محتوای علمی آثار او بی تاثیر از علم هندی بوده است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

علی کاوسی رحیم

دکتری رشته تاریخ علم، پژوهشگر پژوهشگاه مواد و انرژی، تهران، ایران

رضا کوهکن

استادیار گروه ادیان و عرفان، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ارشاد، فرهنگ. (۱۳۷۹). مهاجرت تاریخی ایرانیان به هند، تهران: انتشارات ...
  • انوشه، حسن. (۱۳۷۵). دانشنامه ادب فارسی، جلد چهارم: ادب فارسی ...
  • برنی، ضیاءالدین (ضیاء برنی). (۱۸۶۰م). تاریخ فیروزشاهی، به تصحیح مولوی ...
  • جابری نسب، نرگس. (۱۳۸۸). مهاجرت ایرانیان به هند، مطالعات شبه ...
  • الحسینی، عبدالحی بن فخرالدین. (۱۴۲۰ق). الاعلام بمن فی تاریخ الهند ...
  • دهقان نژاد، امیر. (۱۳۹۶). نهاد آموزش در ایران عصر ایلخانی، ...
  • رضوی، سید اطهر عباس. (۱۳۸۰). تاریخ تصوف در هند، ترجمه ...
  • رنجبر، روح اله؛ کجباف، علی اکبر. (۱۳۹۱). مناسبات ایلخانان و ...
  • سید حسین زاده، هدی. (۱۳۸۷). تغلق شاهیان، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی ...
  • عرفانی واحد، فاطمه؛ واثق عباسی، عبدالله؛ مشهدی، محمدامیر. (۱۳۹۴). مرشدیه ...
  • عفیف، شمس سراج. (۱۳۸۵). تاریخ فیروزشاهی، تصحیح ولایت حسین، مقدمه ...
  • فرشاد، مهدی. (۱۳۶۵). تاریخ علم در ایران، تهران: موسسه انتشارات ...
  • کاوسی رحیم، علی؛ کوهکن، رضا. (۱۳۹۶). تبیین هستی شناسانه عالم ...
  • کاوسی رحیم، علی؛ کوهکن، رضا؛ فرهمند، یونس. (۱۳۹۱). حسن بن ...
  • کرمانی، حسن بن زاهد. (بی تا). مقلادالکنوز، نسخه خطی شماره ...
  • کرمانی، حسن بن زاهد. (بی تا). منتخب مفتاح الرموز، نسخه ...
  • کرمانی، حسن بن زاهد. (کتابت ۱۲۶۳ق). مفتاح الرموز، نسخه خطی ...
  • تصحیح و تحقیق در باب تذکره اثر حسن زاهد غریب کرمانی [مقاله کنفرانسی]
  • کوهکن، رضا؛ کاوسی رحیم، علی. (۱۳۹۷). شیوه تاریخ نگاری حال ...
  • معصومی، محسن. (۱۳۸۹). فرهنگ و تمدن ایرانی-اسلامی دکن در دوره ...
  • میرخورد (سید محمد مبارک علوی) کرمانی. (۱۹۸۰م). سیرالاولیاء، ترجمه اعجازالحق ...
  • Ali, M. (۱۹۹۳). A brief history of Indian alchemy covering ...
  • Guenon, R. (۲۰۰۴). Studies in Hinduism, Translated by Henry D. ...
  • Kapoor, S. (۲۰۰۲a). Ancient Hindu Society, New Delhi (India): Cosmo ...
  • Kapoor, S. (Ed.) (۲۰۰۲b). The Indian Encyclopedia, Vol. ۱, New ...
  • Kouhkan, R. (۲۰۱۲). La cinquième nature commevoied'accès à l'immortalit, Quaderni ...
  • Stcherbatsky, T. (۱۹۲۴). Scientific Achievements of Ancient India (In: Studies ...
  • Subbarayappa, B.V. (۱۹۶۶). The Indian Doctrine of Five Elements, Indian ...
  • Subbarayappa, B.V. (۱۹۷۱). Chemical Practices and Alchemy, in: A Concise ...
  • Subbarayappa, B.V. (Ed.). (۱۹۹۹). History of Science, Philosophy and Culture ...
  • Welch, A., Crane, H. (۱۹۸۳). The Tughluqs: Master Builders of ...
  • نمایش کامل مراجع