اثر تنش خشکی بر صفات وابسته به کیفیت نانوایی دو رقم گندم نان (Triticum aestivum L.)

تنش خشکی مهمترین محدودیت محیطی است که بر میزان بهره ­وری و کیفیت محصول تاثیر داشته است. هدف از این تحقیق مطالعه اثر تنش خشکی بر کیفیت نانوایی گندم است. در این پژوهش دو رقم گندم نان ایرانی انتخاب و آزمایش به صورت مزرعه ­ای در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل بدون تنش خشکی و تنش خشکی در هر دو رقم بود. بر اساس نتایج بدست آمده تنش خشکی باعث کاهش نشاسته و افزایش گلوتن مرطوب، درصد پروتئین دانه، درصد حجم رسوب زلنی و درصد جذب آب آرد در هر دو رقم شد. همچنین در رقم نوید باعث کاهش شاخص گلوتن، حجم نان و رطوبت آرد به ترتیب به میزان ۷/۶۴، ۳۱/۶۷ و ۰/۳۴ درصد شد؛ اما در رقم پیشتاز موجب افزایش سختی دانه به میزان ۴ درصد شد. مقایسه دو رقم در شرایط بدون تنش و تنش خشکی نشان داد که تنش خشکی باعث افزایش پروتئین دانه در رقم نوید نسبت به پیشتاز به میزان ۱/۵۷ درصد شد. به طور کلی تاثیر تنش خشکی با توجه به کاهش نشاسته و افزایش درصد گلوتن مرطوب، پروتئین دانه و جذب آب، باعث کاهش کیفت نانوایی در هر دو رقم گندم شد؛ اما در رقم نوید (با کیفیت نانوایی متوسط تا ضعیف) کاهش تراکم و دانسیته گرانول های نشاسته بر اثر خشکی محسوس­تر بود که نشان از آسیب پذیرتر بودن رقم نوید در کیفیت نانوایی نسبت به رقم پیشتاز در برابر تنش خشکی بود.

کلیدواژه ها:

حجم نان ، گرانول ، گلوتن ، نشاسته گندم