مطالعه نقوش بکار رفته در پارچه های قلمکار دوره صفوی

نقوش سنتی همیشه بخشی گویا از گذشتگان برای ما به ارمغان داشته است. منظور از نقوش هنر ابزاری برای انتقال مفاهیم ویژه می باشد. فلزکاری از صنایع مهم کشور ایران است. هنرمندان فلزکار در گذشته های دور از قلم بر روی پارچه نقش می ساختند اما امروزه به دلیل کم بازده بودن آن، به تدریج نقش های با ظریف چوبی جای آن را گرفت. هنرمندان همواره سعی می کردند بیشتر از نقوش ذهنی (برای نمونه طرح درختان سرو و باغ خیالی، نقش انواع حیوانات، خانه های روستایی و ...) استفاده کنند. هدف از این پژوهش مطالعه تحلیلی پارچه های نقوش و طرح های به کار رفته در پارچه های فلزکار دوره صفوی است که به روش توصیفی-تحلیلی بوده و جمع آوری داده ها از طریق مطالعه کتابخانه ای انجام شده است. پرسش اصلی مقاله این است که وضعیت این صنعت در دوره صفوی و انواع نقوش به کار رفته در پارچه های فلزکار توسط هنرمندان این دوره چگونه است؟ یافته ها نشان می دهد که در دوره صفوی همزمان با پیشرفت و تکامل سایر هنرها، هنر فلزکاری نیز رشد چشمگیری یافت، به گونه ای که رونق آن از دوره صفوی آغاز و تا اواخر دوره صفوی ادامه یافت. نقوش به کار رفته در پارچه های فلزکار، علاوه بر نقش تزئینی دارای مفاهیم نمادین فرهنگی و هنری هستند و به دو دسته کلی روانی و مفهومی دسته بندی می شوند.

کلیدواژه ها:

پارچه ، پارچه بافی ، پارچه قلمکار ، دوره صفوی ، نقوش