تبیین هندسه فراکتال در آفرینش با تکیه بر آیات قرآنی و کشف الگوهای کاربردی در معماری اسلامی

این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل هندسه فراکتال در آفرینش، با تکیه بر آیات قرآن کریم و کشف الگوهای کاربردی در معماری اسلامی صورت گرفته است. هندسه فراکتال، به عنوان یکی از شاخه های پیشرفته ریاضیات، زبان دقیق طبیعت را بازنمایی می کند. ساختارهای فراکتالی، همچون شاخ و برگ درختان، سواحل ناهموار، و شبکه های رگ های خونی، نظم پیچیده و خودهمانند طبیعت را آشکار می سازند. این ویژگی ها از دیرباز در هنر و معماری اسلامی، در قالب نقوش هندسی مانند گره سازی ها و مقرنس ها، مورد استفاده قرار گرفته است، بیانگر نظم الهی و تجلی توحید.پژوهش حاضر از رویکردی میان رشته ای بهره می برد که شامل تحلیل متون مقدس اسلامی و مطالعات هندسه فراکتال است. روش تحقیق شامل تحلیل کیفی متون قرآنی، به همراه بررسی نمونه های معماری اسلامی است که الگوهای فراکتالی را در بر دارند. یافته ها نشان می دهد که آیات متعدد قرآن کریم بر وجود نظمی دقیق در خلقت دلالت دارند، نظمی که در ساختارهای فراکتالی منعکس می شود. از جمله این آیات، می توان به "صنع الله الذی اتقن کل شیء" (نمل: ۸۸) و "ومن کل شیء خلقنا زوجین" (ذاریات: ۴۹) اشاره کرد.این مطالعه همچنین نشان می دهد که معماری اسلامی، با بهره گیری از الگوهای فراکتالی، قادر است معانی فلسفی و عرفانی توحید و نظم الهی را تجسم بخشد. نتیجه گیری این پژوهش تاکید می کند که ترکیب اصول هندسی فراکتال با معماری معاصر می تواند به طراحی های پایدار و الهام بخش کمک کند و پیوندی میان هنر سنتی و فناوری مدرن ایجاد کند.

کلیدواژه ها:

هندسه فراکتال ، معماری اسلامی ، قرآن کریم ، خلقت ، الگوهای طبیعی