اثر کم آبیاری و کم آبیاری تنظیم شده بر عملکرد و بهره وری آب در گیاه هندوانه

شناسایی استراتژی های آبیاری کارآمد و اثر آن ها بر عملکرد گیاه و بهره وری آب موضوع درخور توجهی می باشد. هدف از انجام این پژوهش تعیین اثر کم آبیاری و کم آبیاری تنظیم شده بر عملکرد و بهره وری آب در گیاه هندوانه بود که با آزمایشی به صورت بلوک های کامل تصادفی با ۸ تیمار شامل سه سطح آبیاری ۱۰۰، ۷۰ و ۵۰ درصد نیاز آبی گیاه (تبخیر و تعرق) و ۵ سطح آبیاری تنظیم شده شامل ۵۰ درصد نیاز آبی مراحل گیاهچه، ساقه دهی، گلدهی، توسعه میوه و بلوغ میوه با سه تکرار، تحت خاکپوش پلاستیک سیاه، طی سال های ۱۴۰۱-۱۳۹۹ در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان انجام شد. سال نخست، عمق کل آب آبیاری در تیمارهای فوق الذکر به ترتیب ۴۴۴، ۳۲۱، ۲۳۷، ۴۱۳، ۳۸۹، ۴۳۵، ۳۴۵ و ۴۲۵ و سال دوم ۴۲۷، ۳۰۳، ۲۲۳، ۳۹۵، ۳۷۳، ۴۱۶، ۳۳۱ و ۴۰۵ میلی متر بود. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین عملکرد (به ترتیب ۱/۶۰ و ۳/۱۶ تن در هکتار) در تیمارهای آبیاری کامل و آبیاری ۵۰ درصد مشاهده شد، در بین تیمارهای کم آبیاری تنظیم شده، آبیاری ۵۰ درصد مرحله گیاهچه، نزدیک ترین تیمار به آبیاری کامل و آبیاری ۵۰ درصد مرحله توسعه میوه کمترین عملکرد را داشت. بیشترین مقادیر بهره وری آب، به آبیاری ۵۰ درصد مراحل ساقه دهی و گیاهچه (به ترتیب ۹/۱۵ و ۱/۱۵ کیلوگرم بر متر مکعب) تعلق داشت. آبیاری ۵۰ درصد مرحله بلوغ میوه برخلاف آبیاری ۵۰ درصد، سبب بهبود ویژگی های کیفی نظیر مواد جامد محلول، ویتامین ث، ماده خشک، لیکوپن و مزه میوه شد. بطور کلی کم آبیاری تنظیم شده نسبت به کم آبیاری بدلیل کاهش عملکرد کمتر، افزایش بهره وری آب و کیفیت میوه در هندوانه نتایج مطلوب تری داشت که در مواجه با محدودیت آب می تواند قابل توجه باشد.

کلیدواژه ها:

لیکوپن ، مراحل رشد ، نیاز آبی ، ویتامین ث