مقایسه و تحلیل استحاله ی ملال در دیدگاه های عارفانه ی سهراب سپهری و اندیشه های فلسفی شوپنهاور

ملال یکی از اصطلاحات  مهم در اندیشه شوپنهاور است که از تعلیق موقت میل سرچشمه می­گیرد و با رنج و یاس همراه است. شوپنهاور راه هایی را برای گسست از آن مطرح می­کند که شامل نفی عارفانه اراده، هنر، تاملات ژرف­اندیشانه و اخلاق مبتنی بر فضیلت است. ازطرفی در اشعار نخستین سهراب نیز ملالت وجود دارد که در پی نگرش عرفانی، نبوغ هنری و شفقت­ورزی، استحاله می­یابد. نگارندگان در این پژوهش با رویکردی تطبیقی، ملال و چگونگی استحاله آن در نگرش عارفانه سهراب سپهری و دیدگاه فلسفی شوپنهاور را بررسی و تحلیل کرده­اند و با روش تطبیقی-تحلیلی شباهت­ها و تفاوت­های این دو اندیشمند درباره ملال و گریز از آن را مقایسه و تبیین کرده اند. ملالت در اشعار نخستین سهراب با شکل­گیری نگرش عرفانی­اش، سفر در ورای مکان و زمان ایده­ای، طبیعت­گرایی عارفانه و عشق جهان­شمول به هستی، رنگ می­بازد. شوپنهاور نیز انکار عارفانه اراده را یکی از راه­های گسست از ملال و رستگاری ابدی می­داند؛ اما برخلاف او که درد را منفی تلقی می­کند، درد دوری از حق در شعر سهراب جایگزین رنج ملالت می­شود وآن را می­ستاید. موازی با این نگرش، شعر سهراب نیز که مملو از مضامین عرفانی، اخلاقی و به عبارتی «استعلایی از آگاهی متداول» است، گریز موقت ملالت است و با نظریه شوپنهاور مبنی بر منفک شدن ذهن از اراده که به تعلیق موقت ملال منتهی می­شود، پیوندی تنگاتنگ دارد.

کلیدواژه ها:

سهراب سپهری ، شوپنهاور ، نفی عارفانه اراده ، ملال ، اخلاق ، آگاهی استتیک