ارزیابی شاخص های ریخت شناختی و فیزیولوژیکی نرگس های بومی ایران (Narcissus tazetta) در اقلیم معتدل

نرگس (Daffodil) با نام علمی Narcissus tazetta، متعلق به خانواده Amaryllidaceae و گیاهی دائمی و سوخ­دار می باشد که به عنوان گل بریدنی و گیاه گلدانی مورد استفاده قرار می گیرد. کشور ایران دارای سرمایه عظیمی از نرگس­های بومی بوده، لذا حفظ و نگهداری از آن جهت جلوگیری از انقراض یکی از وظایف دست­اندرکاران می­باشد. بنابراین، این پژوهش با هدف جمع­آوری و ارزیابی ژنوتیپ­های بومی نرگس و معرفی ژنوتیپ­های برتر انجام شد. در این پژوهش، سوخ ژنوتیپ­های بومی گل نرگس از نرگس­زارهای طبیعی مناطق مختلف کشور جمع­آوری گردید. پس از جمع­آوری سوخ­ها از عرصه (دو نوع شهلا و پرپر، از پنج منطقه)، اقدام به کشت آن ها در سه تکرار در مزرعه پژوهشی پژوهشکده گل و گیاهان زینتی گردید. ارزیابی صفات ریخت شناختی و فیزیولوژیکی گل­های نرگس در مزرعه از جمله ارتفاع شاخه گل­دهنده، تعداد برگ، تعداد گلچه در هر شاخه، دوره گل دهی و میزان کلروفیل و فلاونوئید، اندازه، تعداد و وزن تر و خشک سوخ­های دختری یادداشت و بررسی شد. طبق نتایج این پژوهش، ژنوتیپ های مازندران و ایلام بالاترین مقادیر شاخص های ریخت شناختی را نشان دادند. با مقایسه جمعیت­های مختلف گل نرگس شهلا مشاهده شد که جمعیت مازندران دارای بیشترین ارتفاع ساقه گلدار (۳۸/۱۶ سانتی متر)، تعداد گل (۹/۱۱)، تعداد برگ (۳۴/۵۵)، دوره گل دهی (۳۳/۴۷ روز)، تعداد سوخ­ دختری (۵۳/۸)، اندازه سوخ دختری (۳۹/۴۸ میلی متر)، وزن تر سوخ دختری (۸۸/۱۵ گرم) و وزن خشک سوخ دختری (۶۸/۱۰ گرم) را داشت. همچنین ژنوتیپ های ̓خوزستان̒ و ̓مازندران̒ بیشترین مقادیر را برای شاخص های فیزیولوژیکی نشان دادند، به­گونه­ای که جمعیت خوزستان بیشترین میزان کلروفیل (۲۲۹/۲ میلی گرم بر گرم)، کاروتنوئید (۵۹۴/۱ میلی گرم در گرم) و فلاونوئیدها (۵۲۵/۱ میلی گرم در میلی لیتر) را داشتند. بنابراین، می­توان نرگس بومی مناطق مازندران، ایلام و خوزستان را به عنوان برترین ژنوتیپ­ها معرفی نمود.

کلیدواژه ها:

ژنوتیپ های بومی ، سوخ ، فلاونوئید ، کاروتنوئید ، گل نرگس