مطالعه دگر(نا)سازگاری و معرفی بهترین والد گرده زا در چهار ژنوتیپ امیدبخش بادام برای دستیابی به تولید محصول پایدار

اهداف: این مطالعه به منظور تشخیص دگر (نا)سازگاری دانه گرده هفت رقم تجاری در تلاقی با چهار ژنوتیپ امیدبخش بادام (Prunus dulcis Mill.) و انتخاب بهترین رقم گرده زا برای تضمین میوه بندی و تولید پایدار محصول انجام گردید. مواد و روش ها: درصد میوه بندی اولیه و نهایی ژنوتیپ های امیدبخش بادام پس از گرده افشانی کنترل شده با ارقام گرده زا در شرایط باغی در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند (آذربایجان شرقی) طی دو سال متوالی ارزیابی گردید. همچنین رشد لوله گرده ارقام گرده زا درون مادگی گل ژنوتیپ های گرده گیرنده به کمک میکروسکوپ فلئورسنت ردیابی شد. مشاهده حداقل یک لوله گرده در حال رشد درون تخمدان نشانه سازگاری و توقف رشد لوله گرده درون خامه نشانه ناسازگاری منظور شد.یافته ها: ارقام گرده زای آذر، سهند، فرانیس، A۲۰۰، آراز، اسکندر و تونو با ژنوتیپ های گرده گیرنده از سازگاری دانه گرده برخوردار بودند. بیشترین درصد میوه بندی نهایی برای ژنوتیپ AL۷۲۱ با استفاده از گرده ارقام آذر و اسکندر (به ترتیب ۵۹% و ۵۶%)، برای ژنوتیپ AL۱۳۱۰ با استفاده از گرده ارقام آذر (۴۱%)، سهند و اسکندر (۳۹%)، برای ژنوتیپ NP۲ با استفاده از گرده ارقام اسکندر و آذر (به ترتیب ۵۷% و ۵۴%) و برای ژنوتیپ KH۲ با استفاده از گرده ارقام اسکندر و آراز (به ترتیب ۴۴% و ۴۳%) به دست آمد.نتیجه گیری: با ارزیابی میوه بندی نهایی پس از دگر گرده افشانی کنترل شده در باغ، ارقام گرده زا برای ژنوتیپ های امیدبخش انتخاب شدند. ژنوتیپ های AL۷۲۱ با میوه بندی ۵۹% و AL۱۳۱۰ با میوه بندی ۲۵% به ترتیب دارای بیشترین و کمترین پتانسیل باروری بودند. مشاهدات میکروسکوپی رشد لوله گرده درون مادگی نتایج ارزیابی های باغی را تایید نمود.

کلیدواژه ها:

بادام ، رشد لوله گرده ، سازگاری دانه گرده ، میکروسکوپ فلئورسنت ، میوه بندی نهایی