بررسی چهره و مبنای توجیه آن در فلسفه اخلاق لویناس

ایمانوئل لویناس یکی از مهمترین فیلسوفان عصر جدید به شمار میآید. اهمیت فلسفه او در اخلاق نمایان میشود. در فلسفه اخلاق لویناس، سوژه محوری از اولویت خارج میشود و «دیگری» و «چهره» او در اولویت قرار میگیرند؛ به نحوی که چهره دیگری بر پیامهای اخلاقی دلالت میکند و سوژه با دریافت این پیامهای اخلاقی، احساس وظیفه میکند تا خود را در برابر دیگری پاسخگو و مسئولیتپذیر بداند؛ اما پرسش این است که در فلسفه اخلاق لویناس، مقصود از «چهره» در مواجهه با دیگری چیست؟ و وجه اخلاقی آن با چه مبنایی قابل توجیه است؟ آیا میتوان آن را بر مبنای هستیشناسی و معرفتشناسی یا روانشناسی و زبانشناسی توجیه کرد؟ لویناس هنگامی که فلاسفه غربی میکوشیدند به سوژه اولویت ببخشند و همه موضوعها را به هستیشناسی و معرفتشناسی تقلیل دهند، بازتعریفی از مفهوم دیگری و چهره دیگری را ارائه میدهد. نگارنده باور دارد بنیان اخلاقی چهره دیگری را میتوان بر اساس چهار مبنای: ۱-هستیشناسی، ۲-معرفتشناسی، ۳-روانشناسی و ۴-زبانشناسی بررسی کرد؛ به گونهای که در نهایت، بتوان بنیان اخلاقی اندیشه لویناس را در مبنای زبانی او کشف کرد.

کلیدواژه ها:

سوژه ، دیگری ، چهره ، مبنای توجیه ، پیامهای اخلاقی ، زبانشناسی