اشتراک واختلاف مبانی تفسیری معتزله و اعتزال نو در تاویلات قرآن

عقل، مبنای اصلی تفسیر معتزلی است و بر این اساس آیاتی که ظواهر آنها با حکم عقل در تعارض باشند، تحلیل می­شوند. معتزله عقل را مبنای اول برای فهم شریعت و شرع را تابع آن می­داند. اندیشه های نومعتزله ریشه در آرای اندیشمندان نخست معتزله در قرون اولیه اسلامی دارد و معتقدند با توجه به سیالیت و تاریخمند بودن نص قرآن می­توان اندیشه­ های آن­را روزآمد نمود و در واقع به دنیوی و عرفی کردن امور دینی پرداخت. درنتیجه در کنه اندیشه­ های نومعتزلیان سکولاریسم را به­معنای جدایی دین از حکومت و نه سیاست می­توان استنباط نمود. تحقیق حاضر با روش تحلیل و بررسی آثار موجود، مبانی تفسیری معتزله واعتزال نو، تفاوتها وتشابه ها و عملکرد آنان در باب تاویل را بررسی میکند. معتزله سنتی و نو در باب آزادی انسان در افعال خویش، تنزیه خداوند از تجسیم و شرور، رد خرافات و اساطیر و انکار شفاعت  به تاویلات روی آوردهاند و در عین حال به نوعی افراطی­ گری در تاویلات عقلی گرفتار آمده اند

کلیدواژه ها:

مبانی" ، مبانی تفسیری" ، معتزله" ، نومعتزله" ، " ، تاویل"