تحلیل تاریخی روایی همسان پنداری صفورا (همسر حضرت موسی ع) و عایشه (همسر پیامبر خاتم ص)

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 594

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CHSRJ-11-21_017

تاریخ نمایه سازی: 23 دی 1403

چکیده مقاله:

کندوکاو در مقوله مشابهت پنداری یهود و تشیع، از منظر تحلیلگران تاریخی، از اهمیت خاصی برخوردار است. اما با وجود گستردگی آن، تحقیقی ژرف و یکپارچه در این عرصه صورت نگرفته است. در این پژوهش به یکی از موارد مهم آن پرداخته شده است؛ بنابراین پرسش از تشابهات صفورا همسر حضرت موسی× با عایشه همسر پیامبر خاتم | بوده است، که نیازمند کاویدن تا مرحله پاسخی درخور است. به نظر می رسد صفورا در زمره زنان مومن به رسالت همسر و پیامبر زمان خویش بوده و ادعای شورش علیه وصی حضرت موسی× و نیز همسانی با عایشه مستند نبوده و به پشتوانه علم اجمالی، نیاز به تتبع و تبیین تفصیلی آن دارد. این پژوهش با انگیزه شناخت نقش صفورا در زندگی و رسالت حضرت موسی و مقایسه تشابه آن با عایشه انجام گرفته است. نیل به این مقصد در سایه توصیف و تبیین عملکرد صفورا در زمان حضرت موسی و وجوه شباهت صفورا با عایشه، با گردآوری داده های کتابخانه ای و به شیوه توصیفی تحلیلی میسر است. نتیجه آن، تبیین نقش موثر و مثبت صفورا در تداوم رسالت حضرت موسی× و عدم شورش علیه جانشین وی به جهت مستند نبودن منابع استنادی است. به دلیل عدم تایید مدعای روایات در قرآن کریم، منابع اهل سنت و عهدین، و حذف سلسله روایات در اثبات الوصیه و حتی نامشخص بودن مولف آن و با وجود بیان سلسله راویان در کمال الدین و تمام النعمه، نقصان رجال شیعی و از رجال سنی بودن راویان، این ادعا تایید نشده است.

نویسندگان

علی جدیدبناب

گروه تاریخ و سیره، پژوهشکده علوم اسلامی، پژوهشگاه بین المللی المصطفی، قم، ایران؛ «نویسنده مسئول

نعمت الله صفری فروشانی

گروه تاریخ اهل بیت ع، مجتمع تاریخ، سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران

عبدالله فرهی

گروه تاریخ اسلام، دانشگاه مذاهب اسلامی، تهران، ایران؛

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کری ...
  • کتاب مقدس (عهدین)، بی جا، انجمن پخش کتب مقدس در ...
  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان ...
  • ابن ­بابویه، محمد بن علی، عیون اخبارالرضا(علیه السلام) ، مترجم: ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، ...
  • ابن حجر العسقلانی، ابو الفضل احمد بن علی بن محمد ...
  • ابن حنبل الشیبانی، ابوعبد الله احمد(متوفای۲۴۱ه)، مسند احمد بن حنبل، ...
  • ابن عبد ربه، ابوعمر شهاب الدین احمد بن محمد الاندلسی، ...
  • ابن­غضائری، احمد بن حسین، کتاب الرجال، تحقیق سیدرضا حسینی جلالی، ...
  • ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان ...
  • اندلسی، ابن حزم، جمهره انساب العرب، قاهره: دارالتعارف، بی­تا ...
  • آبراهام کهن، امیرحسین صدری پور و یهودا حی، گنجینه­ای از ...
  • حائری، ابوعلی، منتهی المقال، قم: موسسه آل البیت(علیهم السلام)، ۱۴۱۶ق ...
  • حر عاملی، محمد بن الحسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل ...
  • حمود، هادی حسین، منهج المسعودی فی بحث العقائد و الفرق ...
  • خصیبی، حسین بن حمدان، الهدایه الکبری. بی­جا: موسسه البلاغ، ۱۴۱۹ق ...
  • خواندمیر، عیاث الدین بن همام الدین، تاریخ حبیب السیر، تهران: ...
  • خویی، سیدابولقاسم، معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواه، قم: ...
  • دهخدا، علی اکبر، لغت نامه ...
  • الذهبی، شمس الدین ابو عبد الله محمد بن احمد بن ...
  • راوندی، سعید بن هبه الله قطب، قصص الانبیا، قم: مکتبه ...
  • رسولی محلاتی، سید هاشم، تاریخ انبیاء، تهران: دفتر نشر فرهنگ ...
  • السیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر جلال الدین، اللآلیء المصنوعه ...
  • شبیری زنجانی، سید محمد جواد. «اثبات الوصیه مسعودی، صاحب مروج ...
  • شیرازی، علی، زنان نمونه، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸ش ...
  • الصدیقی الهندی الفتنی، محمد طاهر بن علی، تذکره الموضوعات، بیروت: ...
  • صفری فروشانی، نعمت الله، «بررسی دو اثر تاریخ نگاری شیخ ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه ...
  • طبری، ابو جعفر محمد بن جریر، تاریخ طبری، چاپ دوم، ...
  • طوسی، محمد بن حسن، العده فی اصول الفقه، چاپ اول، ...
  • عاطف الزین، سمیح، داستان پیامبران علیهم السلام در قرآن، ترجمه ...
  • العسگری، الامام، التفسیر المنسوب الی الامام العسگری×، قم: مدرسه امام ...
  • العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، مصحح: هاشم رسولی، تهران: ...
  • فتاحی زاده، فتحیه، زن در تاریخ و اندیشه اسلامی، قم: ...
  • فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، تحقیق: حسین اعلمی، چاپ دوم، ...
  • قاریان، حسین و محمدرضا جباری. «بررسی انتساب کتاب الوصیه به ...
  • قمی، شیخ عباس، فوائد الرضویه. بی­جا: بی­نا، بی­تا ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، محقق: مهدی آیت اللهی، ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، چاپ چهارم، تهران: دار الکتب ...
  • مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت: دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق ...
  • مجلسی، محمدباقر، حیوه القلوب، قم: سرور، ۱۳۸۴ ش ...
  • محلاتی، ذبیح الله، ریاحین الشریعه در ترجمه بانوان دانشمند شیعه، ...
  • مسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب، تحقیق یوسف اسعد داغر، ...
  • مسعودی، علی بن حسین، اثبات الوصیه، قم: انصاریان، ۱۳۸۴ش/۱۴۲۶ق ...
  • مسعودی، علی بن حسین، ترجمه اثبات الوصیه، مترجم: محمدجواد نجفی، ...
  • مزی، یوسف بن زکی، تهذیب الکمال، تحقیق د. بشار عواد ...
  • نجاشی، ابوالعباس احمد بن علی، رجال النجاشی، تحقیق سیدموسی شبیری ...
  • الهیثمی، ابوالحسن نور الدین علی بن ابی بکر (متوفای ۸۰۷ ...
  • یوشع بن نون، دائره المعارف طهور، بازیابی: ۲ مرداد ۱۳۹۷ ...
  • نمایش کامل مراجع