عوامل موثر بر نابرابری توزیع درآمد استانی در ایران: رهیافت پانل پروبیت کسری

اهمیت توزیع منابع و امکانات در اقتصاد منطقه­ای، عدالت اجتماعی، کاهش فقر و رشد و توسعه اقتصادی موجب شده است که توزیع مناسب درآمد، یکی از مهمترین دغدغه­های سیاستگذاران و پژوهشگران اقتصادی باشد و عوامل موثر بر آن، همواره در مطالعات تجربی مورد بررسی قرار بگیرد. اما با توجه به اینکه شاخص­ توزیع درآمد (ضریب جینی) در بازه بین صفر و یک محدود شده است، امکان دارد، استفاده از مدل­های خطی استاندارد، تصویری دقیق از اثر سایر متغیرها بر آن را ارائه ندهند. از این رو در این مطالعه، سعی شده است متغیرهای اثرگذار بر توزیع درآمد در استان های ایران در بازه زمانی ۱۳۹۴-۱۳۸۴ و با استفاده از روش پانل پروبیت کسری شناسایی شود. این رهیافت، امکان تخمین متوسط اثرات جزئی برای متغیرهای وابسته با داده­های کسری بازه صفر و یک را فراهم می­کند. نتایج مطالعه نشان داد که رابطه بین رشد اقتصادی و توزیع درآمد، فرضیه کوزنتس را تایید نمی کند همچنین متغیرهای مخارج دولتی سرانه، توسعه مالی و تورم، اثر منفی و معنی دار بر متغیر ضریب جینی داشتند. براساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود که دولت به اجرای سیاست هایی در راستای توسعه مالی و افزایش کارآیی ابزارهای مالی، اقدام نماید و همچنین سرمایه گذاری مخارج دولتی برای امور آموزشی، بهداشتی را به منظور بهره مندی همه اقشار جامعه، در دستور کار خود قرار دهد.

کلیدواژه ها:

Fractional Panel Probit Model ، Fractional Response Variables ، Gini coefficient ، Regional economy ، پانل پروبیت کسری ، متغیرهای واکنشی کسری در بازه صفر و یک ، ضریب جینی ، اقتصاد منطقه ای