مقاله کوتاه: پیوند واژگانی و معنایی بیتی از حافظ با آیین مهرپرستی

هرچند در قلمرو شعر حافظ، پژوهش­های فراوانی انجام شده است، هنوز می توان از زاویه های مختلف به آن پرداخت و مطالب تازه ای در پیوند با آن ارائه کرد. در این مقاله یک بیت از غزل حافظ، یعنی: «ز دوستان تو آموخت در طریقت مهر/ سپیده­دم که هوا چاک زد شعار سیاه»، به منظور نشان دادن پیوند میان آن با آیین مهرپرستی موردتوجه و تحلیل قرار گرفته است. شیوه­ی رسیدن به هدف مورداشاره، ازطریق مشخص کردن ضبط دقیق واژه­های بیت و خوانش درست­تر آن، نقد نظر چند تن از حافظ­شناسان درباره­ی آن و اثبات پیوند میان واژه­های کلیدی و مهم بیت با نمادهای مطرح در آیین مهرپرستی به کمک نشانه­های درون متنی و برون متنی صورت گرفته است. دستاورد عمده­ی این پژوهش، تقویت نظریه­ی توجه و رویکرد حافظ به آیین میتراییسم یا مهرپرستی و روشن­تر از پیش نمودن فضای نیمه تاریک مسئله است.

کلیدواژه ها:

حافظ ، آیین مهرپرستی ، طریقت مهر ، هوا ، سپیده­ دم