مطالعه تطبیقی طرح و نقش قالی ارامنه فریدن اصفهان و لیلیان اراک

قالی های ارامنه، یکی از اصیل ترین قالی های ایرانی، توسط بافندگان ارمنی که در قسمتی از مناطق ایران ساکن شدند، بافته می شوند. این مهاجران پس از ورود به این مناطق تا مدت ها قالی-ها را با همان ویژگی های قومی خود می بافتند. نظر به اینکه اقوام یادشده در مناطق مختلفی از ایران سکنا گزیدند، به مرور زمان بعضی از ویژگی های اولیه این قالی ها دستخوش تغییر شد. هدف این پژوهش بررسی این تغییرات در قالی های ارمنی باف اراک و فریدن اصفهان است و اصلی ترین سوالی که مطرح می شود آن است که: ساختار طرح و نقش قالی های این دو منطقه همچنین اشتراکات و افتراقات این قالی ها چیست؟ این پژوهش با استفاده از منابع اسنادی (کتابخانه ای) و مقالات، به شیوه ی تطبیقی-تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده و چهار تخته قالی به عنوان حجم نمونه و به صورت احتمالی و هدفمند انتخاب شدند. یافته ها حاکی از آن است که با توجه به مهاجرت ارامنه به ایران در زمان شاه عباس صفوی و با سکونت آنان در مناطقی از ایران ازجمله منطقه فریدن اصفهان و لیلیان اراک، شباهت هایی در ساختار فرمی طرح ها و نقش-ها دیده می شود و تفاوت هایی در رنگ و جزئیات نقوش متن و حاشیه به چشم می خورد که این شباهت ها حاصل ریشه فرهنگی و تفاوت ها برگرفته از تاثیرپذیری فرهنگ منطقه میزبان می باشد. بدین گونه که در قالی منطقه فریدن خطوط هندسی مشاهده می شود و فضای متن در قالی لیلیان نسبت به فریدن شلوغ تر و در قالی فریدن علاوه بر نقوش گیاهی در قسمت حاشیه طرح ماهی درهم نقوش جانوری نیز دیده می شود.

کلیدواژه ها:

مطالعه تطبیقی ، فرش دستباف ، طرح و نقش ، فریدن ، لیلیان