تغییرات اقلیمی و تبخیر تعرق مرجع در استان کردستان با استفاده از سامانه نیاز آبی گیاهان

تبخیر تعرق مرجع به عنوان یکی از اجزای مهم چرخه هیدرولوژیکی، عامل مهمی در برنامه ریزی آبیاری مزارع، ارزیابی خشکسالی و تغییرات اقلیمی است. هدف از انجام این پژوهش تعیین تغییرات زمانی تبخیر تعرق مرجع و عوامل موثر بر آن در ایستگاه های سینوپتیک استان کردستان می باشد. داده های هواشناسی مورد استفاده شامل حداقل دما، حداکثر دما، میانگین دما، حداقل رطوبت نسبی، حداکثر رطوبت نسبی، سرعت باد، تابش خالص ورودی به سطح و ساعات آفتابی در دوره آماری ۱۳۷۸ تا ۱۴۰۱ می باشد. برای تعیین تبخیر تعرق مرجع از روش پنمن مونتیث فائو که منتج از سامانه نیاز آبی گیاهان کشور است استفاده شد. برای تعیین وجود تغییرات در تبخیر تعرق مرجع و پارامترهای اقلیمی موثر بر آن از آزمون پتیت نرم افزار XLSTAT استفاده شد. نتایج نشان داد تغییرات سری های زمانی تبخیر تعرق مرجع ماهانه و سالانه به ترتیب در ۴۲ و ۶۰ درصد از ایستگاه های مورد بررسی در سطح احتمال ۵ درصد معنی دار بوده و نشان دهنده ی وجود تغییر ناگهانی این پارامترها بود. تغییرات ناگهانی افزایشی تبخیر تعرق مرجع نشان دهنده ی افزایش نیاز آبی گیاهان است. لذا مسئولین می بایست منابع آبی را با برنامه ریزی مناسب تر در اختیار بخش کشاورزی قرار دهند و کشاورزان با در نظر گرفتن این افزایش با برنامه ریزی بهتری نسبت به انتخاب گیاه و مساحت کشت محصولات اقدام کنند.

کلیدواژه ها:

آزمون پتیت ، پنمن مونتیث ، تغییر اقلیم ، نیاز آبی