بررسی فعالیت ضدمیکروبی اسانس بادرشبو (Dracocephalum moldavica) و برهمکنش آن با برخی آنتی بیوتیک های رایج درمانی علیه تعدادی از باکتری های بیماری زا

امروزه با توجه به اثر سوء نگهدارنده های شیمیایی در فراورده های غذایی و نیز مقاومت های آنتی بیوتیکی ایجاد شده، تلاش محققین برای استفاده از ترکیب های ضد میکروبی طبیعی و بی خطر از جمله اسانس های گیاهی افزایش یافته است. در پژوهش حاضر پس از جمع آوری گیاه بادرشبو از مزارع اطراف شهر ارومیه و خشک کردن آن، اسانس گیری از گیاه به وسیله دستگاه کلونجر انجام شد و تاثیر ضد میکروبی اسانس مذکور بر تعدادی از باکتری های گرم مثبت و گرم منفی بیماری زای ناشی از غذا با روش های انتشار در دیسک، انتشار در چاهک، حداقل غلظت بازدارندگی، حداقل غلظت کشندگی و بر همکنش با چهار آنتی بیوتیک رایج درمانی شامل: ونکومایسین، اریترومایسین، کلرامفنیکل و جنتامایسین انجام شد. نتایج آزمایش های دیسک و چاهک نشان داد که اسانس بادرشبو تاثیر ضد میکروبی قابل ملاحظه ای بر همه باکتری های مورد مطالعه داشت و باکتری های گرم مثبت حساسیت بیشتری نسبت به اسانس داشتند. نتایج حداقل غلظت مهارکنندگی اسانس برای سویه های سالمونلا تایفی موریوم، اشرشیا کلی، سودوموناس آئروژینوزا، شیگلا دیسانتری، استافیلوکوکوس اورئوس، باسیلوس سرئوس و لیستریا مونوسیتوژنز به ترتیب ۵/۲، ۲۵/۱، ۲۵/۱، ۶۲۵/۰، ۳۱۲/۰، ۲۵/۱ و ۲۵/۱ میلی گرم بر میلی لیتر بود. حداقل غلظت کشندگی برای سویه های مذکور به ترتیب ۵، ۵، ۵/۲، ۵، ۵/۲، ۵/۲، و ۵/۲ میلی گرم بر میلی لیتر بود. همچنین نتایج حاصل از اثر ترکیبی اسانس بادرشبو با آنتی بیوتیک های ذکر شده نیز حاکی از تاثیر هم افزایی اسانس مذکور با هر چهار آنتی بیوتیک مورد آزمایش بود. با توجه به اثر قابل ملاحظه ضدمیکروبی مشاهده شده برای اسانس بادرشبو در پژوهش حاضر، می توان از آن در صنایع غذایی و دارویی استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

Antimicrobial effects ، Badrashboo ، Essential oils ، Gram-negative and Gram-positive bacteria ، اسانس ، آنتی بیوتیک ، بادرشبو ، ضدمیکروبی ، باکتری های گرم مثبت و گرم منفی