تاملی انتقادی بر نظریه ی ضرورت بالقیاس در تبیین ماهیت جملات اخلاقی و حل مساله ی هست و باید

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 287

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JRT-24-2_001

تاریخ نمایه سازی: 12 آذر 1403

چکیده مقاله:

نزد صاحبان نظریه ی ضرورت بالقیاس، تبیین ماهیت جملات اخلاقی با حل مساله ی «هست و باید» هیوم، دو امر در هم تنیده است و پرداختن به یکی، عین پرداختن به دیگری است. این نظریه در راستای دست یابی به موارد بسیار مهمی در اخلاق، همچون کلیت، قطعیت، واقع گرایی، مطلق گرایی و داشتن معیار برای ارزیابی نظام اخلاقی مطرح شده است؛ لذا نگاهی نقادانه به این نظریه از اهمیت به سزایی برخوردار است. مقصد و مقصود مقاله ی حاضر ارزیابی نظریه ی ضرورت بالقیاس، هم در تبیین ماهیت جملات اخلاقی و هم در حل مساله ی هیوم است. رویکرد نویسندگان دارای دو مرحله است؛ در مرحله ی اول مبناهایی برای ارزیابی یک نظریه، در حل مساله ی «هست و باید» ارائه می شود؛ مرحله ی دوم با ارائه چهار نقد(مبتنی بر مبانی مطرح شده در مرحله ی اول) حول ابهامات و مبانی این نظریه انجام می پذیرد. به عقیده ی صاحبان مقاله، چهار نقد بر نظریه ی ضرورت بالقیاس وارد است:۱- دور و تسلسل؛ ۲- ناسازگاری با وظیفه گرایی؛ ۳- مصادره به مطلوب؛۴- انکار بدیهیات اخلاقی.روش مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی از نوع استنتاجی و به سبک مساله محور است.

کلیدواژه ها:

ضرورت بالقیاس الی الغیر ، مساله ی هست و باید ، جمله ی اخلاقی ، فلسفه ی اخلاق

نویسندگان

محسن اشرفیان فر

دانشجوی دکتری حکمت متعالیه، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران .

مهدی گنجور

دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران .

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن سینا، حسین­بن­عبدالله (۱۳۹۴/الف). الالهیات من کتاب الشفا. (تحقیق: حسن ...
  • ابن سینا، حسین­بن­عبدالله (۱۳۹۴/ب). دانشنامه علائی. (مقدمه: محمد معین و ...
  • احمدی، حسین (۱۴۰۱). باید اخلاقی از دیدگاه اندیشمندان معاصر اسلامی. ...
  • اسماعیلی، مسعود (۱۳۸۹). معقول ثانی فلسفی در فلسفه اسلامی. قم: ...
  • جوادی، محسن (۱۳۷۵). مساله­­ی باید و هست. قم: دفتر تبلیغات ...
  • جیکوبز، جاناتان آ (۱۳۹۶). فرهنگ اصطلاحات فلسفه اخلاق. (ترجمه: محمدعلی ...
  • حائری­یزدی، مهدی (۱۳۹۴). کاوش­های عقل عملی. تهران: موسسه پژوهشی حکمت ...
  • رهنمایی، احمد (۱۳۹۷). مبانی ارزش­ها. تهران: سمت ...
  • فارابی، ابونصر محمد­بن­محمد (۱۳۹۳). فصوص الحکمه. (مترجم: حیدر شجاعی). تهران: ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۴ق). مرآه العقول. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • محمدی­منفرد، بهروز (۱۴۰۰). واقع­گرایی اخلاقی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ ...
  • مصباح­یزدی، محمدتقی (۱۳۸۷). شرح نهایه الحکمه. (تحقیق و نگارش: عبدالرسول ...
  • مصباح­یزدی، محمدتقی (۱۳۹۱/الف). پرسش ها و پاسخ ها. قم: موسسه ...
  • مصباح­یزدی، محمدتقی (۱۳۹۱/ب). فلسفه اخلاق. تهران: نشر بین الملل ...
  • مصباح­یزدی، محمدتقی (۱۳۹۴). نقد و بررسی مکاتب اخلاقی. قم: موسسه ...
  • مصباح، مجتبی (۱۳۸۲). فلسفه اخلاق. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی ...
  • معلمی، حسن (۱۳۸۸). ضرورت بالقیاس و بالغیر مفاد بایدهای اخلاقی. ...
  • معلمی، حسن (۱۳۸۹). مبانی و معیارهای اخلاق. قم: نشر هاجر ...
  • معلمی، حسن، و ابولقاسم زاده، مجید (۱۳۹۳). بداهت قضایای اخلاقی ...
  • موحدی، محمدجواد (۱۳۹۸). وظیفه­گرایی و پیامدگرایی در اخلاق. تهران: نگاه ...
  • لاریجانی، محمدصادق (بی­تا). جزوه­ی درسی فلسفه­ی اخلاق. قم: کتابخانه­ی دایره ...
  • لاریجانی، محمدصادق (۱۳۸۶). نظریه­ای در تحلیل الزامات اخلاقی و عقلانی. ...
  • ناصری، علیرضا (۱۳۹۳). رابطه­ی هست و باید. قم: المصطفی ...
  • وارنوک، جفری (۱۳۶۸). فلسفه­ی اخلاق در قرن حاضر. (ترجمه­: صادق ...
  • هیوم، دیوید (۱۳۸۸). جستاری در باب اصول اخلاقی. (ترجمه: مجید ...
  • هیوم، دیوید (۱۴۰۰/الف). رساله­ای درباره طبیعت آدمی کتاب سوم: در ...
  • هیوم، دیوید (۱۴۰۰/ب). کاوشی در خصوص فهم بشری. (مترجم: کاوه ...
  • یزدان پناه، یدالله (۱۴۰۱). چیستی و نحوه وجود فرهنگ. قم:کتاب ...
  • نمایش کامل مراجع