فواید پژوهشی مجموعه ترجمه تاریخ بیهقی به زبان انگلیسی از کلیفورد ادموند باسورث

باسورث از سال ۱۹۶۰ م. که نخستین پژوهش خود پیرامون غزنویان را با عنوان Ghaznevid" "military organisation ارائه کرد تا سال ۲۰۱۵ م. که واپسین نوشته اش، که باز هم با غزنویان و تاریخ بیهقی در ارتباط بود، با نام "The Ghurids in Khurasan" منتشر شد، بخش عمده ای از وقت علمی اش را صرف تحقیق و مطالعه بر متون فارسی، ترکی و عربی کرد (O'Neal, ۲۰۱۵: ۱۸۱-۲۱۷) و نیز توانست در زمینه تخصصی تاریخ غزنویان به درجه اجتهاد برسد. او به واسطه همین «تالیفات عالمانه متعدد که عده ای از آن ها مستقیما مربوط به تاریخ ایران است» (بنیاد موقوفات افشار، ۱۳۸۰ : ۷) موفق شد به عنوان نخستین پژوهشگر اروپایی، جایزه ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار یزدی را دریافت کند. (همان: ۵) در میان آثار باسورث، پیش از ترجمه تاریخ بیهقی، دو اثر مترجم دیگر وجود دارد: لطائف المعارف ثعالبی که در سال ۱۹۶۸ م. همراه با مقدمه و حواشی چاپ شده است (The book of curious and entertaining information) و تاریخ طبری که در سال ۱۹۹۹ با مقدمه منتشر شد (The History of al-Tabari). پس مشخص می شود که مجموعه تاریخ بیهقی باسورث بر تجربه ای ژرف از فن ترجمه و تحلیل متن استوار است. همچنین پشتوانه آراء و نظریات تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی که در مقدمه و تعلیقات کتاب ارائه شده است، مطالعات و تحقیقات سترگ و شایسته تقدیر باسورث در طول سالیان متمادی است که این خود موجب ترجمه ای دقیق و عمیق نیز خواهد بود.