اثر همزیستی اندوفیت هایAspergillus niger وOD۱۴ Bacillus aquimaris با دانهال های مکزیکن لایم تحت شرایط تنش شوری

رشد و عملکرد گیاهان به سبب تنش های زنده و یا غیر زنده متعدد محدود می شود. در سال های اخیر، افزایش خشکی و خشکسالی در ایران روی کیفیت آب آبیاری تاثیرگذار بوده و آن را به سمت شور شدن سوق داده است. میکروارگانیسم های اندوفیت نقش مهمی در محافظت از گیاهان میزبان خود در برابر تنش­های زیستی و غیرزیستی ایفا می کنند. در این مطالعه، از ترکیب اندوفیتی قارچی Aspergillus niger و باکتریایی OD۱۴ Bacillus aquimaris همزیست با جلبک دریایی، به ترتیب در غلظت های ۱۰۶×۱ سلول در یک میلی لیتر و ۱۰۸×۱ سلول در یک میلی لیتر، به منظور ارتقاء تحمل دانهال های لیموترش رقم مکزیکن لایم نسبت به تنش شوری استفاده شد. اندوفیت قارچی و باکتریایی بر اساس مورفولوژیک و مولکولی (به ترتیب بر پایه تکثیر نواحی ITS۱ و ITS۴ و ژن ۱۶s rRNA) با استفاده از تکنیک PCR مورد شناسایی قرار گرفتند. تلقیح در مرحله هشت ماهگی دانهال ها انجام و پس از گذشت سه ماه، تنش شوری صفر، ۲۰۰۰، ۴۰۰۰ و ۶۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی متر به صورت مرحله به مرحله اعمال شد. پس از هشت هفته، صفات مورفولوژیک، بیوشیمیایی، آنتی اکسیدانی و میزان رنگدانه های فتوسنتزی دانهال ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان دادند، اکثر صفات مورد بررسی، اختلاف معنی داری نسبت به نمونه های شاهد داشتند. در شوری ۶۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی متر، اندوفیت باعث افزایش وزن تر و خشک ساقه (به ترتیب ۲۰۶/۸۱ و ۲۰۲/۳۸ درصد)، وزن تر و خشک برگ (به ترتیب ۲۰۳/۴۹ و ۸۷۰/۵۸ درصد) و وزن تر و خشک ریشه (به ترتیب ۳۴۷/۴۱ و ۴۲۱/۹۵ درصد) نسبت به شاهد شد. ترکیب اندوفیتی توانسته بود سطح رنگدانه های فتوسنتزی از جمله کلروفیل a (۶۵/۲۱ درصد)، کلروفیل b (۱۱/۹ درصد) و کاروتنوییدها (۵۹/۰۹ درصد) را به طور معنی داری نسبت به شاهد افزایش دهد. در بررسی ظرفیت آنتی اکسیدانی دانهال ها در بالاترین سطح شوری، ترکیب اندوفیتی توانسته بود باعث روند افزایشی آنزیم های آنتی اکسیدانت کاتالاز (۱۴۱/۸۴ درصد)، پراکسیداز (۶۶/۸ درصد)، سوپراکسید دیسموتاز (۶۰/۰۱ درصد)، گلوتاتیون ردوکتاز (۲۳۲/۴۱ درصد) و اسکوربیک پراکسیداز (۲۴/۸۸ درصد) نسبت به شاهد شود. همچنین، ترکیب اندوفیتی توانست باعث کاهش معنی دار مالون دی آلدئید (۳۵/۱۸ درصد) و افزایش قندهای محلول (۱۷/۸۵ درصد) و پروتئین کل (۲۲/۶۲ درصد) در دانهال های تلقیح شده نسبت به شاهد شود. به طور کلی، اندوفیت های قارچی و باکتریایی همزیست با ماکروجلبک ها می توانند به عنوان گزینه مناسب برای افزایش تحمل گیاهان نسبت به تنش های زیستی و غیر زیستی از جمله شوری مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تنش های غیرزیستی ، جلبک های دریایی ، ظرفیت آنتی اکسیدانی ، گلوتاتیون ردوکتاز ، میکروارگانیسم های اندوفیت