ارزیابی اثر پایه بر میزان مقاومت برخی ارقام گلابی پیوندی به بیماری آتشک

باکتری عامل بیماری آتشک (Erwinia amylovora) یکی از بزرگترین چالش ها در تولید میوه گلابی است و فقدان روش های کنترل موثر، بر نیاز به ارقام مقاوم به این بیماری تاکید می کند. بنابراین، آزمایشات تعیین سطوح حساسیت برای ایجاد برنامه های اصلاح نژادی که مقاومت در برابر این بیماری را تضمین کند، ضروری است. این مطالعه با هدف تعیین تاثیر پایه بر میزان مقاومت ارقام گلابی پیوندی به بیماری آتشک و بررسی اثر انتقال مقاومت یا حساسیت به بیماری از پایه های مقاوم به ارقام گلابی با سنجش سیستم USDA در باغات گلابی آستان قدس رضوی و باغات نیشابور با دو رقم گلابی (̓درگزی̒ و ̓کوشیا̒) پیوند شده بر روی دو پایه (̓درگزی̒ و ̓پیردوارف̒) اجرا شد، و مقیاس گاردنر نیز بر روی نهال های یکساله در گلخانه بررسی شد، همچنین مجموع قندهای سوربیتول، ساکارز و pH عصاره برگی در روزهای صفر تا ۱۸ پس از آلودگی طی چهار مرحله اندازه گیری شد. با القا باکتری مقدار قندها از روز ۶ تا ۱۲ پس از آلودگی در رقم و پایه ̓کوشیا̒/ ̓پیردوارف̒ از ۳۰ به ۲۰ میلی گرم (۳۳ درصد کاهش قندها) ولی در رقم و پایه ̓کوشیا̒/̓درگزی̒ از ۳۵ به ۲۵ میلی گرم (۲۹ درصد کاهش قندها) و در دو رقم و پایه ̓درگزی̒/̓درگزی̒ و ̓درگزی̒/̓پیردوارف̒ ثابت ماند. در مورد pH هم، در نهال ها با رقم ̓کوشیا̒ پیوند شده روی پایه ̓درگزی̒ نیز این روند مشاهده شد. به این ترتیب pH در روزهای صفر، ۳، ۶ و ۱۲ به ترتیب برابر ۵/۵، ۶/۵، ۵/۳ و ۵/۲ اندازه گیری شد. این در حالی است که در بافت برگ های ارقام و پایه های ̓درگزی̒/̓پیردوارف̒ و ̓درگزی̒/̓درگزی̒ این مقدار به ترتیب ۵/۵ و ۵/۶ و این روند طی روزهای مختلف تقریبا ثابت بود. نتایج نشان داد که پایه ̓درگزی̒ تا حدودی اثر مقاومت خود را بر روی رقم حساس ̓کوشیا̒ گذاشت، به طوری که میزان مقاومت رقم و پایه ̓کوشیا̒/̓درگزی̒ بیشتر از میزان مقاومت رقم و پایه ̓کوشیا̒/̓پیردوارف̒ بود. بطور کلی طبق نتایج بدست آمده احتمال می رود که پایه مقاوم، مقاومت به بیماری آتشک را تا حدودی به ارقام حساس منتقل نموده است. بنابراین در برنامه به زراعی گلابی به منظور مقاومت به بیماری آتشک می توان از پایه مقاوم به بیماری آتشک استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

بیماری آتشک ، پایه ، رقم ، سیستمUSDA ، مقیاس گاردنر