بهره وری اقتصادی آب و نیتروژن سه ژنوتیپ برنج در شرایط اقلیمی استان گیلان

لازم است با برنامه ریزی و مدیریت صحیح برای استفاده بهینه از منابع آبی و کود نیتروژن، بدون تاثیرگذاری قابل توجه بر میزان عملکرد برنج، ضمن صرفه جویی در مصرف نهاده ها باعث افزایش بهره وری اقتصادی شد. این مطالعه به بررسی بهره وری آب و نیتروژن سه ژنوتیپ برنج از نظر فیزیکی و اقتصادی تحت تیمارهای مختلف آبیاری و کود نیتروژن می پردازد. آزمایش در قالب طرح کرت های دو بار خرد شده براساس طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در طول سه سال در موسسه تحقیقات برنج کشور واقع در استان گیلان، شهرستان رشت انجام شد. عامل اصلی در این آزمایش شامل مدیریت آبیاری در چهار سطح بود که شامل: آبیاری غرقاب I۱ و تیمارهای آبیاری I۲ ، I۳ و I۴ که به ترتیب دارای آبیاری تناوبی با فواصل آبیاری ۷ ، ۱۴ و ۲۱ روز بود. علاوه بر عامل اصلی، عوامل فرعی شامل رقم گواهی شده محلی هاشمی و دو ژنوتیپ M۵ و M۱۲ در سه سطح کود نیتروژن شامل ۶۰ ، ۸۰ و ۱۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار بود. نتایج این مطالعه نشان داد که ژنوتیپ M۵ با ۱۰۰ کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار در دور آبیاری ۲۱ روزه بیشترین بهره وری فیزیکی آب را داشته است. در شرایط کمبود شدید آب در طول دوره رشد برنج دور آبیاری ۱۴روز می تواند اختلاف عملکرد بهتر به لحاظ بهره وری فیزیکی آب نسبت به دور آبیاری ۲۱ روز داشته، اما به لحاظ اقتصادی نسبت به دور آبیاری ۷ روز کاهش بهره وری را به همراه داشته است. در این مطالعه، رقم برنج گواهی شده هاشمی با دور آبیاری ۷ روزه و ۱۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار در شرایط استان گیلان ، بهره وری فیزیکی مطلوبی از آب و همچنین بالاترین بازده اقتصادی را نشان داد. براساس نتایج این مطالعه، استفاده از آبیاری تناوبی در فاصله آبیاری ۷ روزه موجب صرفه جویی ۲۸۵ میلیون مترمکعب آب در شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت آبیاری ، کمبود آب ، رشت ، برنج