شناسایی و تبیین شاخص های موثر بر توسعه سرمایه اجتماعی با استفاده از ورزش در جامعه شهرنشین

تحول و دگرگونی ورزش، خارج از جامعه صورت نمی گیرد، بلکه توسعه آن در پیوند نزدیک با محیط اجتماعی که کنش در درون آن انجام می شود، تحقق می یابد. در واقع، ورزش بازتاب دهنده روابط اجتماعی جامعه است. ورزش کلید شناخت جوامع است و آن مدخلی مناسب برای تحلیل در زمینه ساختارهای حاکم بر جوامع می باشد؛ بنابراین، شناخت تاثیر متقابل ورزش در مناسبات و روابط اجتماعی، تکوین و گسترش حوزه جدید و نو پیدای جامعه شناسی ورزش را اجتناب ناپذیر می کند. هدف از مطالعه حاضر شناسایی و تبیین شاخص های موثر بر توسعه سرمایه اجتماعی با استفاده از ورزش در جامعه شهرنشین و ارائه مدل بود. تحقیق حاضر به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ نوع جنس داده ها از نوع ترکیبی (کمی و کیفی) و به لحاظ روش تجزیه وتحلیل داده ها از نوع توصیفی-تحلیلی به صورت اکتشافی و به لحاظ زمان انجام تحقیق از نوع حال نگر می باشد که جمع آوری اطلاعات به صورت میدانی انجام شد. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل خبرگان مدیریت ورزشی و جامعه شناسی با داشتن سابقه تدریس حداقل ۶ سال و پژوهش در زمینه ورزش و سرمایه اجتماعی می باشد که به روش نمونه گیری هدفمند تعداد ۲۰ نفر انتخاب شدند و جامعه در بخش کمی شامل کلیه اعضای هیئت علمی رشته مدیریت ورزشی دانشگاه های کشور را شامل می شود که بر اساس جدول مورگان نمونه برابر ۱۵۵ نفر تعیین و به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده های پژوهش در بخش کیفی مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه پژوهشگر ساخته مشتمل بر ۱۱۳ سوال و ۶ مولفه بود. جهت تجزیه وتحلیل داده ها و پاسخ به فرضیات تحقیق از روش های آمار توصیفی و روش های آمار استنباطی با کمک نرم افزار SPSS نسخه ۲۱ و LISREL نسخه ۸/۸، استفاده شد. یافته های تحقیق نشان داد که شاخص های شناسایی شده موثر بر توسعه سرمایه اجتماعی از طریق ورزش در جامعه شهری عبارتند از شاخص جمعیت های داوطلبی ورزشی، مشارکت ورزشی، کانون هواداران تیم های ورزشی، ورزش قهرمانی، رسانه های ورزشی و ورزش های آیینی سنتی می باشد. با توجه به رتبه‎ (میانگین) شاخص ها، شاخص ورزش قهرمانی دارای بالاترین رتبه و شاخص جمعیت های داوطلبی ورزشی دارای کمترین رتبه اهمیت در تاثیر گذاری بر توسعه سرمایه اجتماعی با استفاده از ورزش بودند. مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود. با توجه به این که ارتباط مثبتی بین اشکال مختلف مشارکت ورزشی و توسعه سرمایه اجتماعی وجود دارد، لازم است که مشکلات اساسی و موضوعاتی که حاصل این ارتباط است، نیز شناسایی گردد و تلاش برای تقویت مشارکت ورزشی شهروندان می تواند استراتژی ارزشمندی برای گسترش سرمایه اجتماعی آن ها باشد.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، ورزش ، جامعه شهرنشین.