بررسی عوامل موثر در مهاجرت های روستایی و حاشیه نشینی (نمونه موردی محله طرق شهر مشهد مقدس)

به موازات گسترش سریع شهرنشینی، حاشیه نشینی نیز در اکثر نقاط شهری جهان گسترش یافت و میزان فقر شهری و اختلاف زیاد در میان محلات شهری از جمله عوامل اصلی بودند که انگیزه نخستین تحلیل های جامعه شناختی زندگی شهری را به وجودآوردند . جای شگفتی نیست که نخستین مطالعه مهم جامعه شناختی و مهمترین نظریه ها درباره ی شرایط امروز زندگی شهری در شیکاگو آغاز گردید . شهری که با آهنگ توسعه شگفت انگیز و نابرابری هایی بسیار آشکار مشخص می شود (گیدنز، ۱۳۸۳،۹۴) لذا حاشیه نشینی گر چه با رشد شهرنشینی در دهه های اخیرچونان مشکل حاد مطرح شده است ، اما پیشینه ای به قدمت خود شهر دارد . شهر به عنوان هسته جمعیتی فشرده و کانون اقتصاد و سیاست و فرهنگ، همواره برای جمعیت پیرامونی دارای جذابیت و کشش بوده است؛ اما شهر هر چقدر هم که بزرگ و وسیع باشد در هر حال محدوده ای را شامل می شود . این محدوده را در سالیان گذشته ، بارویی از پیرامون جدا می کرد و در زمان حاضر این حصار با قلم و بر روی نقشه ترسیم می شود و به دلیل همان جذابیت های پنهان و آشکاری که در شهر وجود دارد، همواره پیرامونیان تمایل دارند به شهر بپیوندند و خود را شهری به حساب آورند. رشد سریع شهر نشینی در کشورهای جهان سوم باعث افزایش فقر شهری شده و این پدیده در حال رشد، مشکلات فراوانی را برای این کشور ها به وجود آورده است .به طوری که یکی از مهمترین مشکلات اجتماعی این کشورها ، حاشیه نشینی و روند رو به گسترش آن می باشد (هادیزاده ۱۳۸۲،۱۲)توسعه شهرنشینی و پیدایش مناطق کلان شهری در کشورهای جهان سوم با توسعه شهرنشینی در کشورهای جهان صنعتی غرب که از فردای انقلاب صنعتی در کشورهای مذکور آغاز گردید بسیار متفاوت است. هجوم سیل آسای روستاییان به شهرها به ویژه شهرهای بزرگ در کشورهای در حال توسعه را باید در از هم پاشیده شدن نظام های سنتی تولید روستایی از یک سو و وجود فرصت های شغلی مناسب از سوی دیگر جستجو کرد. مهاجران به محله های مهاجرنشینی هجوم می برند که در حاشیه شهرها مانند قارچ رشد می کنند (جوادی پور ۱۳۸۱،۱۱۲)

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، حاشیه نشینی ، مسکن ، فقر فرهنگی ، معضلات اجتماعی