شواهد میکرومورفولوژیکی تغییر اقلیم در اراضی جنوب غرب دریاچه ارومیه : افقهای آرژیلیک و ناتریک

در تحقیق حاضر، افقهای زیرسطحی آرژیلیک و ناتریک در خاکهای شور-سدیمی اراضی واقع در جنوب غرب دریاچه ارومیه (دیزج دول) مورد مطالعه میکرومورفولوژیکی قرار گرفتند. بدین منظور یک ترانسکت متشکل از چهار پروفیل خاک مطالعه گردید. از هر کدام از افقهای مشخصه شناسایی شده پروفیلهای مورد بررسی ، نمونه های دست نخورده و جهت دار جهت مطالعات میکرومورفولوژی تهیه شد و مقاطع نازک با ضخامت ۳۰-۲۵ میکرون از نمونه های دست نخورده و جهت دار تهیه گردید و با میکروسکوپ پولاریزان و در نورهای پولاریزه متقاطع XPL و ساده PPL مطالعه گردیدند. بررسی مقاطع نازک نشان داد که در این خاکها پوسته های رسی به صورت پوششهایی با ضخامت mm ۴۵/۰-۱۵/۰ در سطوح منافذ و ذرات اسکلتی حضور دارند و %۵-۳ مقاطع نازک افقهای آرژیلیک (ناتریک ) را شامل می شوند . با توجه به اقلیم نیمه خشک فعلی منطقه و حضور مقادیر نسبتا زیاد کربنات کلسیم معادل و املاح محلول در این خاکها، تشکیل افق آرژیلیک (ناتریک ) در خاکهای این منطقه به اقلیم مرطوبتر گذشته نسبت داده شد و بنابراین افقهای آرژیلیک (ناتریک ) در این خاکها در شرایط اقلیمی فعلی تشکیل نشدهاند و یک عارضه باقیمانده از اقلیمهای مرطوبتر گذشته در اوایل کواترنر هستند. در برخی از خاکهای مورد مطالعه ، پوسته های رسی توسط کربنات کلسیم پوشش یافته و در مواردی محو شده اند. پوشانده شدن پوسته های رسی توسط کربنات کلسیم نشان می دهد که اقلیم منطقه از مرطوب به خشک تغییر یافته و سبب تشکیل تجمعات کربنات کلسیم در افقهای آرژیلیک (ناریک ) و تبدیل آنها به افقهای مرکب آرژیلیک (ناتریک )- کلسیک شده است .

کلیدواژه ها:

افق آرژیلیک ، افق ناتریک ، پوشش رسی ، تغییر اقلیم ، میکرومورفولوژی