بررسی پراکنش گونه های جنس گ یاهی جاشیر در شمالغرب کشور و بررسی خطر انقراض آنها

جنس جاشیر (Prangos) از تیره چتریان پانزده گونه در ایران دارد که تماما گیاهانی چند ساله و دائم ی می باشد. علاوه بر این گونه های این جنس در سایر کشورها از اروپای شرقی تا ترکیه ، ناحیه قفقاز و کشورهای اسیای میانه پراکنده اند. در شمالغرب ایران که شامل سه استان آذربایجانشرقی ، آذربایجانغرب ی و اردبیل می باشد در حدود ۹ گونه از این جنس پراکنده می باشد . در بین گونه های مذکور سه گونه P. ferulaceae، P. uloptera و P. pabularia انتشار گسترده ای در شمالغرب کشور دارند. اکثر گونه های جاشیر ارزش علوفه ای قابل توجهی دارند به طوریکه برخی ها ارزش غذایی این گیاهان را برای دام از یونجه بالاتر می دانند. از طرف دیگر ریشه و حتی اندام هوایی این گونه ها ارزش دارویی قابل توجهی داشته و در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرند. در چند سال گذشته برداشت بی رویه برخی گونه های این جنس از طبیعت جهت انبار سازی و استفاده علوفه ای و نیز برداشت جهت استفاده دارویی موجب کاهش نسبی جمعیت گونه های مذکور شده است . اکثر گونه های جاشیر در شمالغرب کشور درجه حفاظتی در حد کم خطر دارند، با اینحال دو گونه ها از آن آسیب پذیر به حساب آمده و جمعیت آنها فوق العاده در حال کاهش است . از طرف دیگر، وجود رکود بسیار عمیق مورفوفیزیولوژیک در بذور این گیاهان کاشت و زراعی نمودن گونه های این جنس را عل ی رغم کاربردهای عمده این گیاهان با مشکلات اساسی توام نموده است .

کلیدواژه ها:

جاشیر ، خطر انقراض ، چتریان