قابلیت شاخص های VCADI، TSDI و TVDI در برآورد خشکسالی اراضی زراعی روستای حصار شهرستان ماهنشان
فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1403
چکیده مقاله:
زمینه و هدف: امروزه شاخص های خشکسالی زیادی بر اساس روابط رگرسیونی شاخص های پوشش گیاهی و دمای سطح زمین ارائه شده است. هدف از این تحقیق، ارزیابی قابلیت هر یک از شاخص های شاخص خشکسالی دمای پوشش گیاهی (TVDI)، شاخص خشکسالی شرایط آلبدوی پوشش گیاهی (VCADI) و شاخص خشکسالی اصلاح شده خاک پوشش گیاهی (TSDI) در برآورد وضعیت خشکسالی در محدوده حصار ماهنشان در ساحل رودخانه قزل اوزن می باشد.
روش پژوهش: در این تحقیق تفاوت ها و قابلیت های ۳ شاخص خشکسالی در ساحل رودخانه قزل اوزن در بخش حصار ماهنشان مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور از تصاویر لندست ۵ و ۸ در سال های ۱۹۹۰ و ۲۰۲۳ استفاده شد. این شاخص ها بر اساس روابط رگرسیونی بین پوشش گیاهی، دمای سطح زمین و آلبدو بنا نهاده شده و بین شاخص های NDVI، LST، albedo و MSAVI رابطه رگرسیونی برقرار شده و شاخص های TVDI، TSDI و VCADI ایجاد شد. هر یک از این شاخص ها از باندهای معینی استفاده کرده و برای برآورد دمای سطح زمین از باند ۶ ماهواره لندست ۵ و باند ۱۰ ماهواره لندست ۸ استفاده شد. برای ترسیم نمودار پراکنش نیز از نرم افزار origin ۸ استفاده شده و معادله رگرسیونی مربوطه براورد شد. از مقادیر a و b برای ترسیم نقشه شاخص ها بهره گرفته شد. صحت هر یک از این شاخص ها با استفاده از ضریب کاپا مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: به منظور بررسی شرایط خشکسالی منطقه مورد مطالعه به پنج طبقه با خشکی بسیار کم، کم، متوسط، زیاد و بسیار زیاد تقسیم می شود و بر اساس یافته های به دست آمده مشاهده شد که منطقه با خشکسالی زیاد در شاخص VCADI از ۶۵/۰ کیلومتر مربع در سال ۱۹۹۰ به ۵۳/۱ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته و از ۱۰ درصد مساحت منطقه به ۶/۲۳ درصد رسیده است. این میزان در پهنه خیلی زیاد برای شاخص های TSDI و TVDI به ترتیب از ۴۷/۰ و ۶۵/۰ کیلومتر مربع به ۷/۱۸ و ۶۴/۲۳ درصد افزایش یافته است.
نتایج: نتایج نشان داد که بیشترین رابطه ضریب همبستگی پیرسون به میزان ۵۵/۰- بین شاخص LST و NDVI برقرار بوده و در سال ۲۰۲۳ رخ داده است. بر اساس شاخص های خشکسالی مشاهده شد که در شاخص VCADI مناطق برخوردار از خشکسالی خیلی زیاد از ۶۵/۰ کیلومتر مربع به ۵۳/۱ کیلومتر مربع افزایش یافته و از ۱۰ درصد به ۶/۲۳ درصد رسیده است. در شاخص های TSDI و TVDI نیز نتایج مشابهی حاصل شده و به ترتیب از ۱۰ و ۲۶/۷ درصد در سال ۱۹۹۰ به ۶۴/۲۳ و ۷/۱۸ درصد در سال ۲۰۲۳ رسیده است. بر اساس روابط همبستگی پیرسون و ضریب کاپا مشاهده شد که شاخص TVDI نسبت به سایر شاخص ها از قابلیت بهتری در بررسی خشکسالی برخوردار بوده است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
