نقش رویکرد سیستمی در مدیریت کیفیت پژوهش های کشاورزی و منابع طبیعی

کشاورزی و منابع ­طبیعی دارای سیستمی پویا و تغییرپذیر است و بهره­گیری از الگوهای پویا و انعطاف­پذیر مانند رویکرد سیستمی اعتباربخشی برای ارزیابی کیفیت و عملکرد آن موثر است. با رویکرد سیستمی بهره برداران می توانند آگاهانه و شفاف بر مبنای آن چه که دارند، برای توسعه فرهنگ نظارتی و تعیین وضعیت جاری خود استفاده کنند. موضوع نظارت و ارزیابی از نوع فرآیندهای مدیریتی است و باید به استانداردهای مدیریتی از جمله استانداردهای ایزو۴ و مدل چرخه دمینگ۵ توجه کرد. گرچه این استانداردها بیشتر برای بخش خصوصی کاربردی است، اما با توجه به رویکردهای گوناگون در واحدهای دولتی بخش کشاورزی که مسئولیت­های زیادی از تولید بذر و نهال و واکسن گرفته تا فروش برخی از نهاده­ها و محصول­ها را دارند، درک و پیاده­سازی درست و جامع الزام های مدیریت کیفی، سودمندی های متمایزی ایجاد می کند. با این­حال، الگوی اعتباربخشی تنها به وضع استاندارد نمیپردازد و دارای بعدهای واکاوی، مشاورهای و بهبود است. بهره­گیری از الگوی سیستمی اعتباربخشی در دو قسمت ارزیابی درونی و بیرونی، تمام جنبه­های مختلف موثر بر چرخش فعالیت و عملکرد یک واحد پژوهشی را به ­کمک افراد درون و خارج، واحد بر مبنای واقعیت­های موجود کشور بررسی و واکاوی می­کند و در پایان، پیشنهادهایی را برای کاهش نقطه های ضعف و تقویت نقطه های قوت واحد بیان می­کند تا اثربخشی واحد را برای نظام کشاورزی و منابع طبیعی کشور نمایان سازد. از این ­رو، نوشتار حاضر به­ بررسی عامل­های موثر بر چگونگی واکاوی عملکرد می پردازد و مرحله های ارزیابی درونی را با استفاده از تجربه های داخل کشور و تجربه های دیگران ازجمله گروه مشورتی بین­المللی پژوهش های کشاورزی۶ و استانداردهای ایزو تشریح می­کند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکرد ، استاندارد ایزو ، چرخه دمینگ ، گروه مشورتی بین المللی پژوهش های کشاورزی