الفتی بن حسینی ساوجی و روایح گلشن قطبشهی

الفتی بن حسینی ساوجی، شاعر شیعی سده یازدهم هجری در دربار عبدالله قطبشاه است که افزون بر اشعاری که در مدح وی سروده، دو رساله «ریاضالصنایع قطبشاهی» و «روایح گلشن قطبشهی» را نیز برای وی یادگار گذاشته است. روایح گلشن قطبشهی را اغلب تذکرهنویسان از الفتی یزدی دانستهاند؛ در حالی که بنابر شواهد تاریخی و سبکی از آثار مسلم الفتی ساوجی است و انتساب آن به الفتی یزدی نادرست است. روایح گلشن، رسالهای کوتاه و مشتمل بر دیباجه و هفت رایحه و خاتمه است که با نثر آمیخته به نظم به سبک متون مصنوع و فنی در وصف عبدالله قطبشاه و معرفی خیل و خدم و لشکریان و کاخهای شاهی و جشنها و اعیاد معروف و زیباییهای حیدرآباد به سال ۱۰۵۱ نگارش یافته است. الفتی منتهای همت خود را بر توازن آوایی متن و موزونی جملات گماشته است. از این رو، بهرهگیری از انواع سجع و جناس و دیگرآرایه‎های لفظی چون تتابع اضافات و تکرار در کل اثر چشمگیر است. وی از آرایههایی چون مراعات نظیر و تضاد نیز برای ایجاد تناسب و توازن معنایی جملات استفاده کرده است.

کلیدواژه ها:

الفتی ساوجی ، عبدالله قطبشاه ، روایح گلشن قطبشهی ، نثر مصنوع و فنی