پتانسیل یابی مناطق مستعد احداث سد زیرزمینی در سطح کشور

از جمله روش های حفظ منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک مانند ایران، ساخت سدهای زیرزمینی است، اما یافتن مکان های مناسب برای ساخت این سازه های آبی همچنان یک چالش است. هدف این مقاله مکان یابی ساخت سد زیرزمینی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سیستم های تصمیم گیری است. در ابتدا نقشه های موضوعی مشتمل بر وضعیت زمین شناسی، کاربری اراضی، پتانسیل زمین لغزش، توپوگرافی، تنش آبی، محدوده آبخوان ها و فاصله از سد، روستا، قنات، آبراهه، گسل، فرودگاه و جاده در محیط ArcGIS تهیه شدند و امتیازدهی آن ها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی انجام گرفت. در نهایت، با حذف مناطق نامناسب و ممنوعه در ایجاد سد زیرزمینی، نقشه نهایی پتانسیل این سازه تهیه گردید. نتایج نشان می دهد که استان های خراسان رضوی و جنوبی، کرمان، یزد، سیستان و بلوچستان، همدان، قزوین، زنجان و تا حدودی استان های مرکزی و قم از پتانسیل بالاتری نسبت به سایر استان های کشور برای احداث سدهای زیرزمینی برخوردارند. در نهایت، نتایج ارائه شده جهت صحت سنجی با چندین پروژه موفق سد زیرزمینی در کشور تطبیق داده شد که حاکی از تطابق نسبتا خوب نقشه پتانسیل با سازه های اجرا شده بود.

کلیدواژه ها:

Site Selection ، Underground Dam ، Analytical Hierarchy Process ، Fuzzy Logic ، مکان یابی ، سد زیرزمینی ، تحلیل سلسله مراتبی ، منطق فازی