تاثیر فعل غیرمادی در ماهیت قتل

سلب حقوق و آزادی افرادی که به عنوان مجرم شناخته می شوند، در گام نخست ، مستلزم شناسایی رفتار قابل سرزنش آنهاست که در نصوص قانونی تصریح شده و بنیان اصلی این قابلیت ، علاوه بر رکن مادی ، احراز رکن معنوی است . براساس ماده ۲ قانون مجازات اسلامی »هررفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که درقانون برای آن مجازات تعیین شده باشد،جرم محسوب می شود.« رفتار مجرمانه ایجابی به دو شکل مادی و غیرمادی تقسیم می شود؛ زمانی که بحث از فعل مادی یا غیرمادی می شود، رفتارمرتکب در قتل عمدی ، نوع فعل مجرمانه و نحوه ارتکاب آن، باید به تفکیک مورد بررسی قرارگیرد. مراد از نوع فعل ارتکابی ، ماهیت آن است که ناظربه ذات وجودی فعل است . در ادبیات حقوق کیفری ، اصولا فعل مادی فعلی دانسته شده که با برخورد به جسم مجنی علیه و صدمه مادی موجب مرگ شود. فعل معنوی نیز به رفتاری اطلاق می شود که غیراصابتی بوده و صدمات جسمانی نامحسوس داشته باشد. در این نوع تفکیک ، آنچه مورد تاکید قرار گرفته ، برخورد یا عدم برخورد به جسم قربانی و نوع صدمه وارده است ؛ با این حال چه بسا افعال کاملا مشابه ، که منجر به نتایج مختلف مادی و معنوی شوند؛ همچنانکه افعال واحد، نتایج متعدد مادی و معنوی مختلفی به بار آورند. این پژوهش نوع فعل ارتکابی در قتل عمدی و تاثیر فعل غیرمادی را بر ماهیت قتل مورد بررسی قرار می دهد همچنین نهایتا به این نتیجه رسیده که مقصود از فعل معنوی یا فعل غیرمادی در قتل عمدی آن است که : رفتار محسوس ارتکابی در تحقق نتیجه یا قتل ، آثاری غیرعینی و غیرقابل مشاهده و درک با حواس ظاهری در جسم و پیکر مقتول باقی بگذارد. .محسوس بودن اثر فعل ارتکابی ویژگی افعال مادی است و رفتاری که فاقد این ویژگی باشد، بایدرفتاری معنوی یا غیرمادی شمرده شود.

کلیدواژه ها:

عنصر مادی ، فعل مادی ، فعل غیرمادی ، صدمات معنوی ، فعل اصابتی ، فعل غیر اصابتی .