رهیافت حقوق شهروندی در نظام برنامه ریزی و طرح های توسعه شهری شهرهای ایران

برنامه ریزی شهری یک فعالیت اجتماعی است که از ابتدا نیاز به آگاهی از عمل اجتماعی سنجیده داشته است. این فعالیت درجوامع مختلف تحت تاثیر عواملی چون ساختار حکومت، ویژگی های جامعه و ارتباط بین حکومت و جامعه قرار دارد و با تغییر اینعوامل فعالیت برنامه ریزی از رهیافتی به رهیافت دیگر تغییر خواهد کرد. توجه به حقوق شهروندی نقش مهمی در برنامه ریزیشهری و طرح های توسعه دارد. به طوری که برنامه ریزی شهری با محوریت حقوق شهروندی می تواند موجب حمایت و تامیننیازهای شهروندان، رضایتمندی آنان گردد. از منظر شهروندی، شهرها دارای طیف گوناگونی از حقوق شهروندی در ابعاد مختلفاجتماعی و فرهنگی، کارکردی، فضایی و کالبدی هستند. توجه به حقوق شهروندی موضوعی که در بافت های مسکونی ایران موردکم توجهی قرار گرفته و این پژوهش بر آن است تا ضمن تبیین این مفهوم، به اهمیت آن در تهیه و تدوین طرح ها و برنامه ریزیهای توسعه شهری کشور بپردازد. روش تحقیق این پژوهش توصیفی بوده و جهت جمع آوری اطلاعات از کتب، اسناد، مقالات وپایگاه های اطلاعاتی اینترنتی استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که حقوق شهروندی در طرح های توسعهشهری دارای ابعاد مختلف و شاخص های گوناگونی است که این امر در هر شهر یا منطقه با توجه به فرهنگ ایرانی، اسلامی میتواند الگوهای گوناگونی داشته باشد. همچنین در طرح های توسعه شهری می بایست اقلیم و محیط زیست شهر مدنظر داشت وبه ویژگی های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، مذهبی، اقلیمی و ... توجه کرد.

کلیدواژه ها:

شهروند ، حقوق شهروندی ، برنامه ریزی شهری ، طرح های توسعه شهری