زیرساخت های تفسیری ادبی سبک زیبایی شناسی سیدقطب در تفسیر قرآن کریم

سید قطب به عنوان ادیب معاصر و مفسر قرآن کریم با نگاه متفاوتی به تفسیر ادبی قرآن کریم روی آورده و به ابعاد جدیدی از زیبایی های بیانی این کتاب ارزشمند پرداخته است. اما با توجه به تفکرات اسلام ­شناسانه سیدقطب و شهرت افکار اصلاحی او در مصر، نظرات تفسیری و ادبی او مورد غفلت واقع شده است. از این رو ضرورت داشت تحقیقی جامع در مورد نوع نگاه زیبایی ­شناسی او به قرآن کریم با تکیه برگرایش­ های تفسیری و ادبی ایشان که زیربنای نگاه متفاوت اوست، صورت بگیرد. براین اساس تحقیق پیش رو با روش تحلیلی به این نتیجه می رسد که گرایش ­های تفسیری ایشان در قالب تفسیری ادبی و اجتماعی قرار گرفته که البته در بعد ادبی، ایشان به عنوان محور کار ادبی خود به شکل هنری و زیبایی­ شناسی به تحلیل قرآن کریم می پردازد. اصول کلی او در این زمینه نگاه کلی و فراگیر، عملی و کاربردی و بدون دخالت پیش ­فرض ­های عقلی و علمی در فهم قرآن کریم، اهتمام به زیبایی ­شناسی قرآن کریم برای اهداف تربیتی، تفکیک کاربرد سوره ­های مکی و مدنی و عدم تمرکز بر آیات الاحکام است. البته این گرایش ­ها مبتنی بر اصول ادبی ایشان است که تحت عنوان جامع ­نگری به عناصر ادبی، نگاه به القاء تجربه­ی عاطفی به عنوان قوام کار ادبی، عدم کفایت دلالت معنویه­ ی الفاظ در اجرای ادبی، تاثیرگذاری متن ادبی بر محیط و اتخاذ منهجی تلفیقی از هنر، تاریخ و روان­شناسی در ارزیابی ادبی است.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، سیدقطب ، زیبایی شناسی ، تفسیر ادبی ، تفسیر اجتماعی