شناسایی مولفه های آموزش تفکر فلسفی در «کتاب العلم» و «کتاب التفکر» از احیاء علوم الدین غزالی

هدف این پژوهش پرداختن به مسئله آموزش تفکر فلسفی و یافتن مولفه های آن در «کتاب العلم» و «کتاب التفکر» از احیاء علوم الدین غزالی است. یافته های حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای، حاکی از این است که غزالی بر خلاف تصور رایج، تفکر فلسفی را که برخاسته از روحیه کاوشگری و جستجو است و با مهارت هایی چون استدلال، تجزیه، ترکیب و استنتاج آمیخته است قبول دارد و در «کتاب العلم» و «کتاب التفکر»، شرایطی را برای تعلیم و تعلم برشمرده که می تواند به تقویت این نوع تفکر بینجامد و برای کسب معارفی که به طور مستقیم و مشارکتی حاصل می شود بسیار کارآمد باشد. از طبقه بندی مجموعه شرایط ذکر شده، سه دسته مهارت های فکری و درون فردی، مهارت های بین فردی یا تعاملی و مهارت های کاوشگرانه، و چند مولفه اصلی «گفت وگو»، «تعامل»، «کندوکاو»، «روابط بین فردی»، «ارتباط موثر»، «همدلی»، «حمایتگری» و «خود اصلاحی»، برای آموزش تفکر فلسفی شناسایی شده اند. بازشناسی این مولفه ها و قراردادن آن ها در کنار برنامه های نو طراحی شده آموزشی، ابعاد ناگفته و نادیده آرای اندیشمندان مسلمان در خصوص تعلیم وتربیت را برای طراحان برنامه های درسی نمودار می کند و سبب می شود ایشان بتوانند آن ها را در ساختار برنامه های درسی نوین جای دهند.

کلیدواژه ها:

آموزش ، تفکر فلسفی ، غزالی ، احیاء علوم الدین ، کتاب العلم ، کتاب التفکر