تاثیر ماهیت وقف بر فرش های وقفی موزه آستان قدس رضوی

هنر صناعی فرش یکی از هنرهایی می باشد که به علت کاربردهای گوناگون در دوره های مختلف، ارزش و اهمیت خود را حفظ نموده است. این عنصر برجسته فرهنگ و تمدن اصیل ایرانی در دوران اسلامی علامه بر کاربردهای اقتصادی و پاسخگویی به نیازهای زیستی و عاطفی و زیبایی شناختی، در عرصه های گوناگون اجتماعی و آیینی نیز جلوه گری نموده که یکی از بارزترین آن ها، نقش آفرینی در فضاهای مذهبی و دینی، مساجد و زیارتگاه های اسلامی است. سنت دیرپای وقف، مومنان را به تهیه و تولید فرش هایی برای تامین نیازهای عبادی و پوشش بناها و اماکن متبرکه ترغیب می نمود که براساس مبانی و اصول وقف، بقاء طولانی آن ها را تضمین می کرد، چنانکه امروز بخش قابل ملاحظه ای از میراث ماندگار موزه ها را این آثار تشکیل می دهند. بنابراین در این پژوهش توصیفی- تحلیلی که داده اندوزی آن به دو شیوه میدانی و کتابخانه ای صورت گرفته است، به بررسی تاثیر ماهیت وقف بر فرش های وقفی موزه آستان قدس رضوی، از جنبه های کارکرد، طرح و نقش، رنگ آمیزی و ابعاد و غیر آن پرداخته شده است. نتیجه این پژوهش نشان می دهد که این فرش ها عمدتا به منظور تقرب به درگاه الهی و نشان دادن عشق و اردت واقف نسبت به امام رضا (ع)، وقف آستان قدس رضوی گردیده اند. به علاوه کیفیت و ویژگی ها آن ها با جایگاه اجتماعی و اقتصادی واقف ارتباط تنگاتنگ دارد.

کلیدواژه ها:

فرش ، قالی ، سنت وقف ، فرش وقفی ، موزه آستان قدس رضوی