تنوع و فراوانی پرندگان مهاجر تالاب بند علیخان ورامین و ارتباط آن با نوسانات آب تالاب و خشکسالی

تالاب ها یکی از منحصر به فرد ترین اکوسیستم های سطح زمین هستند که تغییرات مستقیم و غیرمستقیم انسانی عامل از بین رفتن آنها است. مطالعه حاضر به بررسی فراوانی و تنوع پرندگان تالاب بند علیخان ورامین و ارتباط آن با تغییرات سطح آب و خشکسالی تالاب در بازه ۱۰ ساله (۱۴۰۰-۱۳۹۰) می پردازد. داده های سرشماری پرندگان گردآوری و شاخص های غنا و تنوع گونه ای محاسبه شد. تغییرات آب تالاب با استفاده از شاخص تفاضل نرمال شده آب (Normalized Difference Water Index, NDWI)، به کمک تصاویر ماهواره ی لندست تعیین شد. داده های بارش، دما و شاخص خشکسالی با استفاده از داده های هواشناسی استخراج و همبستگی بین آنها تحلیل شد. نتایج نشان داد که به ترتیب گونه های خوتکا (Anas crecca) و اردک سرسبز (Anas platyrhynchos) فراوان ترین پرندگان منطقه بوده و بیشترین مقادیر شاخص تنوع و غنای گونه ای در پرآب ترین سال (۱۳۹۸) بدست آمد. رگرسیون خطی نشان داد که ارتباط مثبت و معنی داری بین NDWI با تعداد گونه (۰/۷۲ = R۲) و فراوانی (۰/۷۴ = R۲) پرندگان وجود دارد. رابطه معنی داری بین شاخص خشکسالی و تعداد گونه های پرندگان (۰/۶۲ = R۲) مشاهده شد. به منظور حفظ تنوع و فراوانی پرندگان تالاب، جلوگیری از نوسانات زیاد سطح آب تالاب که موجب کاهش مطلوبیت زیستگاه پرندگان می شود، ضروری است.

کلیدواژه ها:

Species diversity ، Climatic changes ، NDWI index ، Drought index ، تنوع گونه ای ، تغییرات اقلیمی ، شاخص NDWI ، شاخص خشکسالی