نقش روان شناسی محیط در معماری فضاهای آموزشی بر عزت نفس نوجوانان (مدارس دخترانه متوسطه دوم شیراز)

توجه به علم روان شناسی محیط در طراحی فضاهای آموزشی علاوه بر ارتقاء کیفیت فضا، می تواند سبب تاثیرات ذهنی مثبت کاربر از محیط شود. از آنجایی که دختران دارای خصوصیات رشدی و بلوغ متفاوتی نسبت به پسران هستند و در آینده نقش مادران خانواده را نیز ایفاء می کنند، توجه به ویژگی های روحی و روانی آنها بسیار حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف مشخص نمودن نقش روان شناسی محیط فضاهای آموزشی در عزت نفس دختران نوجوان و همچنین مشخص نمودن ویژگی های تاثیرگذارتر روان شناسی محیط در عزت نفس این قشر از جامعه انجام شده است. متغیرهای مستقل تحقیق، روان شناسی محیط مدارس و مولفه های آن و متغیر وابسته تحقیق، عزت نفس دانش آموزان بوده است. روش تحقیق به کار رفته، همبستگی از نوع رابطه ای بوده که با مطالعات کتابخانه ای و روش پیمایشی انجام شده است. کتاب ها، مقالات و مداراک موجود، مشاهده فردی، مصاحبه، پرسش نامه عزت نفس روزنبرگ و پرسش نامه محقق ساخته روان شناسی محیط، از ابزار تحقیق بوده اند. پس از مطالعات صورت گرفته، پرسش نامه روان شناسی محیط محقق ساخته، تنظیم و مطابق با فرمول کوکران توسط ۳۸۲ دانش آموز از مدارس دخترانه متوسطه دوم شهر شیراز که با روش نمونه گیری غیراحتمالی هدفمند انتخاب شده بودند، به صورت تصادفی تکمیل شد. اطلاعات به دست آمده از پرسش نامه ها با نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت تا اهداف تحقیق محقق شود. یافته ها حاکی از آن بوده است که معماری مدارس به واسطه علم روان شناسی محیط می تواند میزان عزت نفس دانش آموزان دختر نوجوان را تحت تاثیر قرار دهد و میزان ضریب همبستگی بین مولفه کالبدی و فضایی روان شناسی محیط با عزت نفس نوجوانان بیشتر از میزان ضریب همبستگی بین مولفه عملکردی روان شناسی محیط با عزت نفس نوجوانان است. بنابراین راهکارهای طراحی فضاهای آموزشی که می تواند به ارتقاء هرچه بیشتر عزت نفس دانش آموزان کمک نماید، بدین شرح است: امنیت روانی (مقاوم بودن ساختمان مدرسه در برابر حوادث غیرمترقبه، ایمنی پله ها و غیره.

کلیدواژه ها:

روان شناسی محیط ، عزت نفس و محیط ، معماری برای نوجوانان ، معماری فضاهای آموزشی ، معماری مدارس شیراز.