بازتاب مسائل سیاسی و اجتماعی جنبش مشروطه در عکس های دوره قاجار؛ با تکیه بر عکس های آرشیو ملی

اسناد تصویری (عکس ها) به عنوان ابزار نوین پژوهشی برای پژوهش گران دارای اهمیت بسیاری می باشد؛ چراکه برخلاف اسناد مکتوب قدیمی، نیازی به درک زبانی، بازخوانی ندارد و خود نوعی نوشتار بصری می باشد که قادر است احوالات روزگار گذشته و جزئیات آن را به نمایش بگذارد. اسناد تصویری از دوره قاجار، دوره گذر جامعه سنتی به سوی مدرنیته و دوره تغییرات اساسی در زمینه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را کاملا نشان می دهد. ورود عکاسی به ایران و تسلط شاه بر این امر و عکاس هایی که گرفته می شد، موضوع و تم خاص و تکراری خود را داشت و شاه و خواسته هایش و دربار موضوع اساسی عکس ها در این زمان بود، اما با طلوع مشروطیت، گرایش به ثبت وقایع با اهدافی که از قبل برای عکاسی تعریف شده بود، تغییر کرد و دارای مفهوم تازه ای شد. بررسی عکس های دوره مشروطیت نیز نشان دهنده ارتباط این جنبش با تحولات فکری و فرهنگی جامعه آن روز و تقابل بین مردم، روحانیت و شاه بوده است. در این پژوهش، سعی شده است از منظر عکاسی و عکس ها، به نقش مردم و نیروهای مردمی و تقابل نیروهای حکومتی و وضعیت جامعه در آن برهه از زمان پرداخته شود و نیز تاثیر عکاسان و عکس های آنان را در آگاهی بخشیدن مردم برای مقابله و پیروزی این جنبش ، نشان داده شود. پژوهش گر با شناخت اسناد تصویری و بررسی موضوعاتی که در آن ها نمایان است، برایش امکان بررسی تحولات تاریخی را در این بازه زمانی مهیا می شود. در این پژوهش، از روش کتابخانه ای، آرشیوی و تحلیل و توصیف عکس های استفاده شده است.

کلیدواژه ها:

قاجار ، مشروطیت ، عکس ، عکاسان