تاثیر رانت منابع طبیعی بر کیفیت محیط زیست (مطالعه موردی: منتخبی از کشورهای منا)

امروزه تخریب محیط زیست یکی از مهم ترین مسائلی است که کشورهای مختلف با آن روبرو هستند. شناسایی عوامل تاثیرگذار بر کیفیت محیط زیست می تواند راهگشای سیاستگذاران و برنامه ریزان در راستای حفاظت از آن باشد. لذا، در این مطالعه به بررسی تاثیر متغیرهای مختلف بر کیفیت محیط زیست با تاکید بر رانت منابع طبیعی در منتخبی از کشورهای منا (خاورمیانه و شمال آفریقا) طی سال های ۲۰۱۸- ۱۹۹۴ پرداخته شده است. بدین منظور از رهیافت داده های تابلویی استفاده شد. نتایج نشان داد که رانت منابع طبیعی، سرمایه انسانی، مصرف انرژی، شاخص دموکراسی، شهرنشینی و رشد اقتصادی تاثیر مثبت و معنی داری بر ردپای اکولوژیکی به عنوان معیاری برای تخریب محیط زیست دارند و نابرابری درآمد تاثیر منفی و معنی داری بر ردپای اکولوژیکی دارد. لذا، برنامه ریزان و سیاستگذران باید تعادلی بین عرضه و تقاضای منابع طبیعی برقرار کنند و بخشی از درآمدهای حاصل از آنها را به سرمایه گذاری در تکنولوژیهای مناسب و سازگار با محیط زیست اختصاص دهند. برگزاری دوره های آموزشی در زمینه حفاظت محیط زیست و کاهش مصرف منابع کمیاب حائز اهمیت است و سرمایه انسانی باید برای اکتشاف سبز، تولید سبز و مصرف سبز آموزش ببیند. همچنین بایستی سیاستگذاریها در راستای صرفه جویی در مصرف انرژی، بالابردن بهره وری آن و توسعه استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر باشد.

کلیدواژه ها:

رد پای اکولوژیکی ، روش حداقل مربعات تعمیم یافته ، ضریب جینی ، کشورهای منا