بررسی شیوع اختلالات رفتاری در دانش آموزان و اثربخشی آموزش مسئولیت پذیری بر کاهش آن

اختلالات رفتاری، مشکلات شایع وناتوان کننده ای هستند که مانع پیشرفت دانش آموزان می شود. هدف از پژوهش حاضر واکاوی اختلالات رفتاری در دانش آموزان مقاطع چهارم، پنجم و ششم ابتدایی بود. روش تحقیق آمیخته و از نوع طرح تبیینی تعقیبی بود، جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پسر در دوره دوم مقطع ابتدایی (پایه چهارم، پنجم و ششم) شهرستان سنندج در سال تحصیلی ۰۲-۱۴۰۱ است، برای جمع آوری داده های کمی تعداد ۱۹۵ نفر از دانش آموزان با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. پس از تحلیل داده های کمی تعداد ۲۳ نفر از دانش آموزان با نشانگان اختلالات رفتاری انتخاب و در بخش کیفی مورد مصاحبه قرار گرفتند. در این مرحله به منظور کسب اطلاعات تکمیلی با والدین دانش آموزان نیز مصاحبه بعمل آمد. بعد از تحلیل داده های کمی و کیفی ۲۰ نفر از دانش آموزان با نشانگان اختلالات رفتاری شناسایی شدند. بعد از تحلیل مصاحبه های دانش آموزان و والدین آنها و بر اساس نتایج بدست آمده برای دانش آموزان با نشانگان اختلالات رفتاری ۸ جلسه آموزش مسئولیت پذیری برگزار و نهایتا وضعیت دانش-آموزان مجددا موردبررسی قرار گرفت. ابزار گرد آوری داده ها پرسشنامه اختلالات رفتاری راتر و مصاحبه نیمه-ساختاریافته بود. تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ و شاخص های آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس یک راهه یا آزمون تعقیبی شفه و تی وابسته) انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد بصورت کلی وضعیت دانش آموزان مقاطع چهارم، پنجم و ششم مطلوب ارزیابی می شود، هر چند تفاوت بین پایه چهارم و پنجم با پایه ششم در میزان ابتلاء به اختلالات رفتاری معنادار می باشد. تحلیل داده های کمی و کیفی نشان داد بیشترین مشکلات این دانش آموزان لجبازی، رفتارهای ضد اجتماعی و اضطراب است. نتایج همچنین نشان داد بعد از جلسات آموزشی وضعیت دانش آموزان با نشانگان اختلالات رفتاری نسبت به قبل بهبود یافته است.

کلیدواژه ها:

اختلالات رفتاری ، مسئولیت پذیری ، آموزش وپرورش ، مقطع ابتدایی