درآمدی بر تحقق حقوق شهروندی در مجتمع های تجاری ارومیه

معماری ساختمان تجاری تفاوت های عمدهای با معماری ساختمان مسکونی یا معماری ساختمان اداری دارد. هرچند در برخی مواقع ، یک ساختمان تجاری می تواند واحدهای اداری نیز داشته باشد و به نوعی این دو ساختار با هم ترکیب می شوند؛ اما وقتی نام ساختمان تجاری به میان می آید بیشتر درباره فروشگاه های بزرگ، هایپر مارکت ها و گاهی ساختمان های صنعتی صحبت می شود. در معماری فضاهای تجاری به موازین حقوق شهروندی کمتر پرداخته می شود و معمار وظیفه دارد به عنوان یک کاربری پرمخاطب توجه بیشتری به طراحی و برنامه ریزی فضایی این فضا داشته باشد، کاربری تجاری بخش زیادی از ساخت و سازهای شهری را شامل می شود و لازمه ی آن رعایت مولفه های حقوق شهروندی و پیاده سازی آن در کالبد فضای معماری است . امروز هیچ قسمتی از فضاهای معماری را نمی توان یافت که با حقوق افراد درگیر نباشد و مهمتر از همه شاخصه های کالبدی هویت معماری یعنی جداره ها، بافت ها و ابنیه قدیمی را با نماهای معماری تصنعی و طراحی مراکز تجاری بی هویت جایگزین می شوند. برخلاف تمام شهرهای دیگر دنیا که برای انعکاس نمودن اصالت تاریخی و هویتی خود را با قدیم ترین نشانه ها معرفی می کنند. نما و جداره متناسب و موزون، رنگ ها و فرم های معماری مطلوب از دیگر حقوق همه شهروندان و رهگذران معابر است . مفهوم حقوق شهروندی که بار حق و مسئولیت پذیری را توامان در خود دارد عقیدهای مدرن و انسان محور است که هنوز جایگاهی در میان معماران پیدا نکرده است . در این پژوهش به بررسی برخی نمونه های مطلوب و نامطلوب تجاری شهر ارومیه در مقایسه با منشور حقوق شهروندی پرداخته شده است .

کلیدواژه ها:

ساختمان تجاری ، حقوق شهروندی ، معماری و شهرسازی .