کارکرد امنیتی بناهای مذهبی مبتنی بر سنت «بست» در دوره قاجاریه

سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 64

فایل این مقاله در 42 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HIRJRL-7-25_002

تاریخ نمایه سازی: 25 فروردین 1403

چکیده مقاله:

بست­نشینی در آرامگاه­ها و بناهای مذهبی در دوره قاجاریه به­دلیل ساختار استبدادی نظام سیاسی و شیوه غیرعادلانه و خشن مجازات افراد، سنت معمول و رایجی بود که از افراد عادی تا بزرگان حکومتی و شورشگران و شاهزادگان مغضوب بدان متوسل می­شدند. با تسری یافتن سنت بست­نشینی به مراکز و تاسیسات دیگری که بعضا به قدرت های بیگانه وابستگی داشتند و نیز ارتباط بست­نشینی با برخی از حوادث سیاسی- اجتماعی در کشور، بست از ماهیت دوگانه تامین امنیت جانی افراد تا جنبه ضد امنیت اجتماعی گریز از قانون و عدالت، برخوردار شد. در این مقاله، به­روش توصیفی- تحلیلی، عوامل موثر بر گسترش پدیده بست­نشینی و نقش اماکن و تاسیسات مذهبی بست در مقوله امنیت در دوره قاجاریه بررسی شده است. یافته پژوهش بیان­گر این نکته است که بناها و نهادهای مذهبی با برخورداری از سنت بست، نقش امنیتی حفظ جان ستمدیدگان را در برابر مظالم دستگاه حکومتی قاجار ایفا می کردند؛ اما موجب سوءاستفاده برخی از خاطیان و مجرمان نیز شد که می­توان از آن به جنبه ضدامنیتی بست تعبیر کرد.

نویسندگان

جهانبخش ثواقب

عضو هیئت علمی گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

آزیتا خدابخشی

دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه لرستان

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آدمیت، فریدون (۱۳۶۲)، امیرکبیر و ایران، تهران، خوارزمی ...
  • احمدزاده، محمدامیر (تابستان ۱۳۹۳)، «بسترهای تحدید و توسعه امنیت اجتماعی ...
  • استخر، محمدحسین (۱۳۸۸)، خاطرات پیر روشن­ضمیر (فارس از مشروطه تا ...
  • اسدآبادی، سیدجمال­الدین (۱۳۶۰)، نامه­های سیدجمال­الدین اسدآبادی، گردآورنده ابوالحسن جمالی اسدآبادی، ...
  • اعتضادالسلطنه، علیقلی­میرزا (۱۳۹۵)، اکسیرالتواریخ (تاریخ قاجاریه از آغاز تا سال ...
  • اعتماد­السلطنه، محمدحسن خان (۱۳۶۳)، المآثر و الآثار، به­کوشش ایرج افشار، ...
  • ___________(۱۳۶۷)، تاریخ منتظم ناصری، تصحیح محمداسماعیل رضوانی، تهران، دنیای کتاب ...
  • _________ (۱۳۵۰)، روزنامه خاطرات اعتماد­السلطنه، مربوط به سال­های ۱۲۹۲ تا ...
  • _________(۱۳۵۷)، صدرالتواریخ، به­کوشش محمد مشیری، چاپ دوم، تهران، روزبهان ...
  • __________ (۱۳۰۱)، مطلع­الشمس، بی­جا، بی­نا ...
  • اوبن، اوژن (۱۳۶۲)، ایران امروز ۱۹۰۷- ۱۹۰۶ سفرنامه و بررسی­های ...
  • اورسل، ارنست (۱۳۵۲)، سفرنامه قفقاز و ایران، ترجمه علی­اصغر سعیدی، ...
  • اینووه، ماساجی (۱۳۹۰)، سفرنامه ایران: مسافر ژاپنی در ماوراءالنهر، ایران ...
  • بارنز، آلکس (۱۳۷۳)، سفرنامه بارنز: سفر به ایران در عهد ...
  • بامداد، مهدی (۱۳۶۳)، شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ ...
  • براون، ادوارد گرانویل (۱۳۲۹ ش.)، انقلاب ایران از سال ۱۹۰۵ ...
  • __________ (۱۳۸۶)، یک­سال در میان ایرانیان، ترجمه مانی صالحی­علامه، چاپ ...
  • بروگش، هینریش (۱۳۸۹)، سفری به دربار سلطان صاحبقران ۱۸۶۱-۱۸۵۹، ترجمه ...
  • بن­تان، آگوست (۱۳۵۴)، سفرنامه آگوست بن­تان، ترجمه منصوره نظام­مافی اتحادیه، ...
  • بوئه، موریتس وان کوتسه (۱۳۴۸)، مسافرت به ایران، ترجمه محمود ...
  • پولاک، یاکوب ادوارد (۱۳۶۸)، سفرنامه پولاک «ایران و ایرانیان»، ترجمه ...
  • تکمیل­همایون، ناصر (۱۳۷۶)، «کوکب ناصری»، پژوهش­نامه تاریخ مطبوعات ایران، س ...
  • حبیبی، محمد (۱۳۸۴)، «بست و بست­نشینی در حرم امام رضا ...
  • خاطرات حاج سیاح یا دوره خوف و وحشت (۱۳۵۹)، به­کوشش ...
  • خالصی، عباس (۱۳۶۶)، تاریخچه بست و بست­نشینی، تهران، علمی ...
  • خانیکوف، نیکولاس ولادیمیروویچ (۱۳۷۵)، سفرنامه خانیکوف گزارش سفر به بخش ...
  • خراسانی، محمدهاشم (۱۳۴۷)، منتخب­التواریخ، تهران، اسلامیه ...
  • خورموجی، محمدجعفر (۱۳۴۵)، حقایق­الاخبار ناصری، به­کوشش حسین خدیوجم، تهران، کتاب ...
  • دآلمانی، هانری رنه (۱۳۳۵)، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، ترجمه ...
  • دایره­المعارف بزرگ اسلامی (۱۳۸۳)، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج ...
  • دایره­المعارف تشیع(۱۳۷۵)، زیر نظر احمد صدر حاج­سیدجوادی؛ کامران فانی و ...
  • دروویل، گاسپار (۱۳۸۹)، سفرنامه ی دروویل، ترجمه جواد محبی، قم، ...
  • دنبلی، عبدالرزاق (۱۳۸۳)، مآثر سلطانیه، به کوشش فیروز منصوری، تهران، ...
  • دوبد، کلمنت اوگاستس (۱۳۸۸)، سفرنامه لرستان و خوزستان، ترجمه محمدحسین ...
  • دوراند، ا. ر.(۱۳۴۶)، سفرنامه دوراند، ترجمه علی­محمد ساکی، خرم­آباد، کتاب ...
  • دوسرسی، کنت (۱۳۹۰)، ایران در ۱۸۳۹-۱۸۴۰ م. سفارت فوق­العاده کنت ...
  • دولت­آبادی، یحیی (۱۳۷۱)، حیات یحیی، چاپ ششم، تهران، عطار ...
  • دهخدا، علی­اکبر (۱۳۳۰)، لغت­نامه، تهران، چاپ سیروس ...
  • دیوان­بیگی، حسین­­بن رضا (۱۳۸۲)، خاطرات دیوان­بیگی (میرزاحسین­خان)، به­کوشش ایرج افشار ...
  • رائین، اسماعیل (۲۵۳۶)، حقوق­بگیران انگلیس در ایران، چاپ ششم، بی­جا، ...
  • رایت، دنیس (۱۳۶۴)، ایرانیان در میان انگلیسی­ها، ترجمه منوچهر طاهرنیا، ...
  • رضاقلی­میرزا نایب­الایاله (۱۳۷۳)، سفرنامه رضاقلی­میرزا نایب­الایاله نوه فتحعلی شاه، به­کوشش ...
  • رنجبر، محمدعلی (گردآورنده)(۱۳۸۹)، فارس از مشروطیت تا جنگ جهانی اول، ...
  • روزنامه وقایع اتفاقیه (۱۲۶۸)، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز ...
  • ریچاردز، فردریک چارلز (۱۳۷۹)، سفرنامه فرد ریچاردز، ترجمه مهین­دخت صبا ...
  • ساسانی، خان­ملک (۱۳۳۸)، سیاستگران دوره قاجار، تهران، بابک و هدایت ...
  • سایکس، سر پرسی مولورث (۱۳۶۷)، تاریخ ایران، ترجمه محمدتقی فخرداعی ...
  • سپهر (لسان­الملک)، محمدتقی­(۱۳۷۷)، ناسخ­التواریخ (تاریخ قاجاریه)، به­اهتمام جمشید کیانفر، تهران، ...
  • سرنا، مادام کارلا (۱۳۶۲)، آدم­ها و آیین­ها در ایران، ترجمه ...
  • سفرهای ناصرالدین شاه به قم (۱۲۶۶-۱۳۰۹ ق.)(۱۳۸۱)، به­کوشش فاطمه قاضی ...
  • شیل، لیدی مری (۱۳۶۸)، خاطرات لیدی شیل، ترجمه حسین ابوترابیان، ...
  • فرانکلین، ویلیام (۱۳۵۸)، مشاهدات سفر از بنگال به ایران در ...
  • فلور، ویلم (۱۳۶۶)، جستارهایی از تاریخ اجتماعی ایران در عصر ...
  • قاضی­مرادی، حسن (۱۳۸۹)، استبداد در ایران، تهران، کتاب­آمه ...
  • کتاب نارنجی (اسناد محرمانه وزارت خارجه روسیه درباره وقایع مشروطیت ...
  • کرزن، جرج ناتانیل (۱۳۷۳)، ایران و قضیه ایران، ترجمه غلامعلی ...
  • کسروی، احمد (۱۳۶۹)، تاریخ مشروطه ایران، چاپ پانزدهم، تهران، امیرکبیر ...
  • _______(۱۳۸۸)، تاریخ هیجده ساله آذربایجان، تهران، هرمس ...
  • گوبینو، ژورف آرتور (۱۳۸۷)، سه سال در ایران، ترجمه ذبیح­الله ...
  • لایارد، اوستن هنری (۱۳۷۶)، سفرنامه لایارد یا ماجراهای اولیه در ...
  • لندور، آرنولد هنری ساویچ (۱۳۹۲)، اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی ...
  • مجدالاسلام کرمانی، احمد (بی­تا)، سفرنامه کلات؛ فصلی از تاریخ انقلاب ...
  • محیط طباطبایی، محمد]۱۳۵۰[، نقش سیدجمال­الدین اسدآبادی در بیداری مشرق­زمین؛ بی­جا، ...
  • محیط مافی، هاشم (۱۳۶۳)، مقدمات مشروطیت، به­کوشش مجید تفرشی و ...
  • مستوفی، عبدالله (۱۳۷۱)، شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و ...
  • معیرالممالک، دوستعلی­خان (۱۳۷۲)، یادداشت­هایی از زندگانی خصوصی ناصرالدین شاه، چاپ ...
  • مغیث­السلطنه، یوسف (۱۳۹۰)، نامه­های یوسف مغیث­السلطنه (۱۳۲۵- ۱۳۳۴ ق)، به­کوشش ...
  • ملک­آرا، عباس­میرزا (۱۳۶۱)، شرح حال عباس­میرزا ملک­آرا، به­کوشش عبدالحسین نوایی، ...
  • ملکم، سر جان (۱۳۸۳)، تاریخ ایران، ترجمه میرزا اسماعیل حیرت، ...
  • موریه، جیمز جاستی (۱۳۸۶)، سفرنامه جیمز موریه، ترجمه ابوالقاسم سری، ...
  • میلسپو، آرتور (۲۵۳۶)، ماموریت آمریکائی­ها در ایران، ترجمه حسین ابوترابیان، ...
  • ناظم­الاسلام کرمانی، محمدبن علی (۱۳۸۴)، تاریخ بیداری ایرانیان، به­اهتمام علی­اکبر ...
  • ___________(۱۳۵۷)، تاریخ بیداری ایرانیان، به­اهتمام علی­اکبر سعیدی سیرجانی، ج ۴-۵، ...
  • نجمی، ناصر (۱۳۵۶)، دارالخلافه تهران، تهران، امیرکبیر ...
  • نصری، قدیر (۱۳۹۰)، درآمدی نظری بر امنیت جامعه­ای (مفاهیم، مولفه­ها ...
  • نیرشیرازی، شیخ عبدالرسول (۱۳۸۳)، تحفه نیر، تاریخ مشروطیت در فارس، ...
  • وامبری، آرمینوس (۱۳۷۲)، زندگی و سفرهای وامبری «دنباله سیاحت درویشی ...
  • وقایع اتفاقیه (مجموعه گزارش­های خفیه­نویسان انگلیس در ولایات جنوبی ایران ...
  • وقایع­نگار، صادق­الملک، مرآت­الظفر، نسخه خطی، کتابخانه مجلس شورای ملی، ش ...
  • هاردینگ، سرآرتور (۱۳۷۰)، خاطرات سیاسی سرآرتور هاردینگ وزیرمختار بریتانیا در ...
  • هدایت (مخبرالسلطنه)، مهدی­قلی (۱۳۸۵)، خاطرات و خطرات، چاپ ششم، تهران، ...
  • نمایش کامل مراجع