کنشگری سازمان های بین المللی در توسعه حقوق بین الملل عرفی

موضوع چگونگی کنش گری سازمان های بین المللی –به عنوان یکی از تابعان فعال حقوق بین­الملل که هم واضع و هم موضوع قواعد حقوق بین­الملل قلم داد می­شوند- در توسعه حقوق بین الملل عرفی از جمله موضوعات نو در عرصه­ی حقوق بین­الملل معاصر است؛ از این رو، کمیسیون حقوق بین الملل در پیش نویس مواد خود راجع به شناسایی­ حقوق بین الملل عرفی، این موضوع را در دستور کار خود قرار داده است. همان طور که در ماده ۱۵ اساس نامه ی کمیسیون تصریح شده، مراد از «توسعه»، شکل دهی یا تقنین عرف است و نه تدوین آن. بدین ترتیب نویسنده در این پژوهش با به کارگیری اصطلاح توسعه که واجد خصیصه ی انشایی یا ایجادی است، به دنبال تبیین نقش تقنینی سازمان های بین المللی در ایجاد حقوق بین الملل عرفی جدید است. مسئله­ی اصلی تحقیق حاضر، ابهامات موجود در رویکرد اتخاذشده توسط کمیسیون حقوق بین­الملل است؛ در این خصوص ماده ۴(۲) پیش­نویس مواد مقرر داشته است: «سازمان های بین المللی در حوزه قواعدی که موضوع آن ها ۱) در دامنه ی اختیارات آن سازمان است؛ یا ۲) به طور خاص به آن سازمان محول شده باشد (مانند اتحادیه اروپا)؛ همین طور زمانی که انجام اختیارات از جانب آن ها، اعمال اختیارات خود دولت های عضو شناخته شود، می­توانند در شکل گیری عرف مشارکت ­کنند.» اگرچه کمیسیون، کلیت این موضوع را مورد تصریح قرار داده اما در خصوص جزئیات نحوه ی کنش گری سازمان­ها مقرره­ای وضع نکرده است. بنابراین در مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی سعی شده است با به کارگیری منابع قابل اعمال، نحوه ی کنش گری سازمان­های بین­المللی در توسعه عرفی بین­المللی مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Development of International Custom ، Customary International Law ، International Organizations ، International Law Commission ، توسعه عرف بین المللی- حقوق بین الملل عرفی- سازمان های بین المللی- کمیسیون حقوق بین الملل.