مکان یابی مناطق مناسب پخش سیلاب با روش تصمیم گیری BWM (مطالعه موردی: حوزه آبخیز سدفرخی-خراسان جنوبی)

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 90

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JIRCSA-11-4_005

تاریخ نمایه سازی: 7 اسفند 1402

چکیده مقاله:

در دهه ­های اخیر، مشکلات ناشی از بروز خشکسالی­ ها از یک سو و سیلاب ­های مخرب از سوی دیگر، مدیران و دست ­اندرکاران مدیریت منابع آب کشور را بر آن داشته است که نسبت به اجرای طرح ­های پخش سیلاب و تغذیه مصنوعی اهتمام بیش­تری داشته باشند. استفاده از سازه ­های بهره ­برداری آب به عنوان یکی از راهکارهای کاهش خسارت سیل همراه با بهینه­ سازی بهره­ برداری از سیلاب در احیای منابع طبیعی از دیرباز در نقاط مختلف جهان متداول بوده است. با توجه به این که می­ توان با طراحی و اجرای دقیق این اقدامات، احتمال بروز سیلاب و خسارات را به میزان قابل توجهی کاهش و سفره­های زیرزمینی را تغذیه نمود. در این پژوهش از تلفیق سامانه های اطلاعات مکانی و روش بهترین-بدترین (BWM) برای تعیین مناطق مناسب پخش سیلاب استفاده شد. ۱۲ معیار تاثیرگذار بر اساس نظر کارشناسان در منطقه برای پخش سیلاب شناسایی شدند و وزن هر معیار با استفاده از روش بهترین و بدترین حساب شد، که معیار نفوذپذیری با ۳۳/۰ بیش­ترین تاثیر را در مکان­یابی داشته است. لایه­های اطلاعاتی در محیط GIS برای هر معیار آماده شد، در نهایت، با تلفیق لایه ­های اطلاعاتی کل منطقه برحسب معیارهای وزن دهی شده پهنه بندی شد. محدوده­ها به پنج طبقه در طیف کاملا نامناسب تا کاملا مناسب تقسیم شد. نتایج نشان داد که بیش­تر سطح محدوده در وضعیت کاملا نامناسب با مساحت ۲۹۸۷۲۵ هکتار، نامناسب با مساحت ۲۱۰۰۰، وضعیت متوسط با مساحت ۱۴۳۰۰ هکتار و مناطق مناسب و کاملا مناسب با مساحت ۴۵۸۱۱ هکتار است. هم چنین نفوذپذیری، شیب، و زمین شناسی به ترتیب با وزن های ۵/۰، ۱۸۶/۰ و ۱۳/۰ رتبه های اول تا سوم را کسب کرده اند.

نویسندگان

سید مهدی خصلتی

Former M.Sc. Student, Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources and Environment, University of Birjand, Birjand, Iran

جواد چزگی

Assistant Professor, Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources and Environment, University of Birjand, Birjand, Iran

سید محمد تاجبخش فخرآبادی

Associate Professor, Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources and Environment, University of Birjand, Birjand, Iran

مرتضی دهقانی

Watershed Expert, General Department of Natural Resources and Watershed Management of South Khorasan Province, Birjand, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Arabkhedri, M.A. Partovi, A. Kamali, k. Ghaffari, A. and Sarreshtehdari, ...
  • Hayati, Dariush., Karami, Ezatollah., Slee, B. (۲۰۰۶). Combining qualitative and ...
  • Monavari, M. Moravati, M. Hassani, AH. Farshchi,P. and Rossta, Z. ...
  • بررسی مشکلات و راهکارهای کمبود آب در ایران [مقاله کنفرانسی]
  • چزگی، ج، سهیلی, ا، (۱۳۹۹). کاربرد مدل های تصمیم گیری ...
  • خاشعی سیوکی، ع، قرمان، ب، کوچک زاده، م، (۱۳۹۲). مقایسه ...
  • درفشان, ف, حیدرنژاد, م, بردبار, ا و دانشیان, ح. (۱۳۹۵). ...
  • روغنی، م. (۱۳۹۱). بررسی نقش عملیات مکانیکی آبخیزداری در کنترل ...
  • زهتابیان، غ، علو ی پناه، ک، حامدپناه، س، (۱۳۸۱). بررسی ...
  • صادقی، س. ح.، شریفی، ف.، فروتن، الف و رضایی، م. ...
  • قادری، ن.، م. روغنی، ا. محمدی و ن. حبیبی (۱۳۸۵). ...
  • کریمی زاده، ک. (۱۳۸۸). ارزیابی فنی اثرات عملیات اجرایی آبخیزداری ...
  • مصطفی زاده، ر. (۱۳۸۷). شبیه سازی تاثیرات هیدرولوژیکی سازه های ...
  • یوسفی, ح, یونسی, ح, شاهی نژاد, ب, ارشیا, آزاده, میرزاپور, ...
  • محقق پور، ح، بحرانی فرد، ا، کلبی، س، آرمان، ن. ...
  • مظفری, ج، خدادادی, م. (۱۴۰۱). مکان یابی تغذیه مصنوعی آبخوان ...
  • نمایش کامل مراجع